Thứ Năm, 26 Tháng Năm 2022
Cảm tác Vườn tâm

Vườn tâm

  Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM, ngoài hình ảnh trang nghiêm đạo hạnh hàng trăm Tăng Ni sinh nội trú, còn có một quang cảnh rất đẹp! Đó thường là lời tán thán của những ai một lần có dịp về đây thăm viếng, cúng dường học viện. Khuôn viên rộng, thoáng mát và trồng nhiều cây cối xanh tươi để thanh lọc không khí, lấy bóng mát bảo vệ đất…

Vào những ngày lá rụng công việc quét lá của chúng con sẽ nhiều hơn mọi ngày một chút. Những cây sa la đang thay lá cho lần ra hoa kế tiếp. Cây như trút hết lớp lá hiện tại để khoắc chiếc áo mới, với những chồi lá non và nụ hoa chúm chím. Nói cách khác, mùa sa la nở cũng là mùa xả lá của cây.

Công tác này hiện là phần việc của hai chúng con, nhưng thỉnh thoảng cũng có những vị “Bồ tát” thấy số lượng lá cây nhiều quá cũng tới xin làm phụ. Có bạn còn nói vui với con rằng: – Chị ơi lá cây nhiều quá chị nhỉ? Nếu lá cây này có thể đổi được tiền em có thể dùng nó để làm nhiều phước thiện, giúp đỡ được những người không may có hoàn cảnh khó khăn chị ạ!
Con cười và nói với bạn ấy rằng: – Lá cây này không thể đổi ra tiền đâu. Nhưng chắc chắn với việc làm này chúng ta đang tạo ra thật nhiều công đức đấy. Con đã kể cho bạn ấy nghe về câu chuyện tiền thân của Đại Đức Nagassena và Đức Vua Milinda được tóm tắt như sau:

Câu chuyện xảy ra thời Phật Kassapa, tại một ngôi chùa ven sông ở xứ Sagala, vị Tỳ-kheo quét lá quanh Bảo tháp, gom lại thành đống rồi gọi chú Sa-di phụ việc hốt đem đổ đi. Chú Sa-di ngày thường rất ngoan ngoãn, nhưng hôm ấy lại sanh tâm lười biếng, giả vờ không nghe. Gọi đến lần thứ ba, thấy chú Sa-di vẫn cứng đầu, vị Tỳ-kheo bèn bước tới, đánh cho chú mấy cán chổi khá đau. Thế là chú Sa-di vừa khóc vừa hốt rác, lòng ấm ức vô cùng. Công việc xong xuôi, chú Sa-di phát lời nguyện rằng:

– “Với phước báu đổ rác này, nếu chưa đắc được Niết-bàn, dù sanh vào cảnh giới nào, cũng xin cho tôi có đầy đủ quyền cao, chức trọng mà oai lực của tôi sẽ thù thắng hơn tất cả mọi người, như mặt trời vĩ đại ở giữa hư không kia vậy.”

Nguyện xong, hể hả và vui sướng, chú Sa-di đi xuống sông tắm. Khi bơi lội nhởn nhơ trong nước, thân tâm mát mẻ, chú cảm thấy hối hận, tự nghĩ:

– “Thầy Tỳ-kheo bảo ta hốt rác, đấy chẳng phải là phận sự bắt buộc, chẳng phải là việc riêng của Ngài; cũng chẳng phải là lợi ích cho các thầy A-xà-lê, cũng không phải nhằm phục vụ cho các vị Thượng tọa, Hòa thượng của Ngài. Vậy đích thị Ngài đánh ta là muốn tế độ ta, muốn đánh vào cái tính lười biếng và cứng đầu của ta! Ôi! Vì u mê mà ta tự làm hại ta rồi.”

Vẫn còn ngâm mình dưới sông, nhìn những lượn sóng như vô tận đuổi nhau đến tận bờ xa, chú Sa-di tâm cơ máy động, phát lời đại nguyện:

– “Vì thiếu trí tuệ mới sinh lười biếng, cứng đầu, sinh những nhận thức sai lầm, nông nổi. Vậy thì với tất cả những phước đức tu tập của tôi, phước đức đổ rác bấy lâu nay, phước đức thấy mình lầm lỗi, xin nguyện rằng: Nếu chưa đắc quả Niết-bàn, hãy cho tôi được trí tuệ nhiều vô biên vô lượng như những làn sóng vô tận của con sông này.”

Đang trên bến, cũng định xuống sông tắm, vị Tỳ-kheo nghe được lời phát nguyện đầy quyết tâm vững chắc của chú Sa-di, chột dạ, nghĩ thầm: “Không kể chút lầm lỗi sáng nay, chú Sa-di này từ lâu tu tập rất tốt, có hạnh kiểm và có trí. Vậy với lời nguyện sắt đá này, chú hẳn sẽ thành tựu dễ dàng. “Trầm ngâm hồi lâu, vị Tỳ-kheo nghĩ tiếp: “Trong lời nguyện của chú Sa-di, vừa có cái gì đó như phục thiện mà cũng vừa có cái gì đó như đối chọi lại với ta? Nhưng bản chất của chú này ngủ ngầm sự cứng đầu, kiêu căng, ngã mạn. Vậy nếu lời nguyện kia mà thành tựu thì trên thế gian này có ai đủ khả năng trí tuệ để kềm bớt trí tuệ của y?”.

Vì thế, vị Tỳ-kheo cũng chắp tay lên đầu, hướng giữa thinh không, phát lời đại nguyện:

– “Với tất cả mọi công đức tu tập của tôi, công đức quét rác bao nhiêu năm, nếu tôi chưa đắc quả Niết-bàn, xin cho tôi được thành tựu trí tuệ bất khả tư nghì. Trí tuệ ấy phải đầy đủ năm tính chất sau đây:
– Nhiều như sóng của con sông đại Hằng.
– Vững chắc và kiên định như hai bờ của con sông này.
– Thấy rõ gốc ngọn tất cả các pháp.
– Quang minh, sáng sủa.
– Quảng bác, thâm sâu, sắc bén.
Mong nhờ trí tuệ bất khả tư nghì ấy, có thể kiềm chế, phá nghi, soi rọi, dẫn dắt chú Sa-di đi đến nơi giác ngộ, giải thoát.”

Cả hai vị Tỳ-kheo và Sa-di, với lời nguyện ấy, sau khi tan rã ngũ uẩn, họ đều được sanh làm người, làm trời trọn thời gian giữa hai vị Phật. Đến lúc Phật Thích-ca Niết-bàn gần năm trăm năm, vị Tỳ-kheo thuở xưa từ cõi trời giáng hạ làm Na-tiên Tỳ Kheo; vị Sa-di sanh làm Vua Mi-lan-đà ở kinh thành Sàgala đúng với lời nguyện của họ.1

Kết lại câu chuyện, con nói với vị “Bồ tát” ấy rằng: Sadhu! Sadhu! Sadhu! Sadhu!2 Mong phước thiện này! Bản thân chị phải tự chuyển đổi nó để nó trở thành tài sản của mình nhé! Đáp lại sự đồng ý của chị là một nụ cười thật hoan hỉ…

Tự thân bản thân con cũng rất hoan hỉ trong việc được chăm sóc khu vườn này. Nên con tự đặt cho khu vườn ấy là vườn tâm…

Vườn tâm đây là khu vườn tâm linh của con, vì ở đó con sống trọn vẹn trong pháp học và pháp hành. Sau những giờ học căng thẳng con được xúc chạm với thiên nhiên trong sự tu tập nhiệm mầu: Con tự ví những chiếc lá rụng ấy là những phiền não, mỗi chúng con bằng kỹ thuật của mình gom hốt lại và đổ bỏ nó đi. Quá trình gom lá đòi hỏi bản thân chúng con phải luôn nhìn trước, ngó sau bởi khu đất này cũng là chỗ ở lý tưởng của những loài bò sát như rắn, bò cạp,… nếu không cẩn thận giẫm phải thì thật nguy hiểm, hay chẳng hạn nếu không có chánh niệm thì đôi khi việc gom lá cũng bị sót chỗ này chỗ kia sẽ không có được một khu vườn trọn vẹn màu xanh. Cũng vậy, trong khu vườn tâm của mỗi chúng con có bao nhiêu phiền não cũng cần được dọn dẹp như thế. Mảnh đất tâm ấy cũng cần thật xanh và thật đẹp, nét đẹp hoàn hảo của người con Phật.

Vườn tâm môi trường cho con trải nghiệm pháp hành thực tập hạnh kham nhẫn. Có bốn thứ để kham nhẫn như sau: kham nhẫn nóng, kham nhẫn lạnh, kham nhẫn sự cắn đốt của côn trùng và kham nhẫn cả những lời chỉ trích. Trong vườn tâm ấy, những con muỗi đói ăn mỗi lần thấy chúng con là bất chấp, cứ tha hồ tấn công. Vì sự thực hành giới không sát sanh nên đa phần chúng con chẳng ai dám đập nó cả. Chúng con cũng cố gắng dùng găng tay, ủng, vớ, hay thậm chí là Soffell nhưng những cảm thọ ngứa ngáy bị muỗi chích vẫn luôn tồn tại. Có lẽ chúng đói quá, có những con uống no một bụng máu rồi con lấy tay đuổi đuổi mà cũng không chịu đi. Con tự hỏi sao nó biết cái chết tiềm ẩn mà nó vẫn liều mạng thế nhỉ? Phải chăng nó đã không thắng được nên bị tham dục dẫn dắt. Đức Đạo Sư thường dạy tham dục là cội gốc của sanh tử. Nên ai muốn thoát khỏi sanh tử thì ngay bây giờ phải từ bỏ, quăng bỏ, đoạn diệt tham ái là vậy!

Ông mặt trời vĩ đại, rực rỡ toả sáng kia cũng đã khiêm tốn nhường cho mảng tối mát mẻ tràn về! Vạn vật lại thay đổi theo chu trình vốn có của nó. Tạm rời vườn tâm nhé! Con lại quay về những sinh hoạt cá nhân để tiếp tục cho thời khoá kế tiếp của mình. Cảm ơn vườn tâm nơi đã cho con được sống những giờ thực tập tỉnh thức trong tất cả oai nghi.

Minh Hiền


  1. HT. Giới Nghiêm, Mi-tiên vấn đáp, phần dẫn nhập.
  2. Sadhu: Lời để thể hiện sự hoan hỉ khi thấy một ai đó làm việc phước thiện.

Tin khác

Cùng chuyên mục

error: Nội dung được bảo mật !!