Thứ Tư, 12 Tháng Sáu 2024
Lối sốngTuổi trẻvà facebook

Tuổi trẻvà facebook

HĐ  Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni,

Như chúng ta đã biết, xã hội càng phát triển, nhu cầu giao tiếp của con người ngày càng tăng. Mạng Facebook được tạo ra giúp chúng ta dễ dàng kết nối với nhau. Tuy nhiên, Facebook mang lại cho người sử dụng nhiều lợi ích, nhưng cũng không ít tác hại xấu, bởi hiện tượng nghiện nó, nhiều bạn trẻ không thể xa rời. Có phải chúng ta đã quá mất thời gian đối với Facebook không?

Facebook là mạng xã hội ảo, để mọi người kết nối với nhau mà không bị cản trở bởi khoảng cách địa lý. Chỉ cần có mạng internet, mọi người có thể sử dụng Facebook để liên lạc. Facebook còn là một trang mạng, mang tính giải trí hấp dẫn, chia sẻ của bạn bè, người thân, truyền tải thông điệp… Thế nên, nó trở nên ngày càng phổ biến, lượng người sử dụng tăng rất nhanh. Giới trẻ là độ tuổi dùng Facebook nhiều nhất. Cũng như các pháp có sự đối đãi, nó luôn tồn tại những lợi ích và tác hại. Vậy lợi ích là gì?

Đó là: sự chia sẻ, giúp cho con người giải tỏa những áp lực của cuộc sống, có thể an ủi, động viên giúp đỡ những tình huống khó khăn đang gặp phải, tìm kiếm việc làm, kinh doanh,… đó là một kênh quảng cáo toàn cầu hiệu quả. Nó giúp các hội, đoàn, các đội tình nguyện, hoạt động từ thiện, nhân đạo, vì môi trường, nó có thể cứu những phận đời, giúp đỡ, an ủi người bất hạnh, và còn trở thành những lớp học online thú vị, là nơi trao đổi bài vở, kiến thức…

Bên cạnh những lợi ích trên, Facebook cũng có nhiều tác hại nguy hiểm. Đó là khi chúng ta lạm dụng mạng xã hội dẫn đến tình trạng phụ thuộc, mất thời gian, mất tập trung vào công việc. Những thông tin mạng không được kiểm chứng xác thực, nên có thể tạo ra nguồn tin không chính xác, gây hậu quả đáng tiếc cho cá nhân và xã hội. Có những kẻ đưa lên đó những điều không lành mạnh, không phù hợp với đạo đức và thuần phong mỹ tục của người Việt Nam. Nhiều kẻ đã lợi dụng Facebook để moi tiền những người tốt bụng, nó có thể làm tan nát, phá hủy cả sự nghiệp. Không ít người trở thành nạn nhân của trộm cắp vì chia sẻ nhiều, lộ ra những bí mật cá nhân, cũng là kẻ phá hoại làm tan vỡ hạnh phúc gia đình. Nhiều bạn trẻ mải đắm chìm trong thế giới ảo mà thờ ơ, dửng dưng với mọi người, thậm chí mất niềm tin nơi cuộc đời hiện thực, trầm cảm và thu mình lại. Họ đã tiêu phí thời gian, sức khỏe của mình vào Facebook để rồi xao lãng học hành, công việc. Vì mê nó mà quên đọc sách, bỏ bê bài vở, kết quả học tập sa sút. Những tưởng nó mang lại ánh sáng của tri thức, nào ngờ lại là tác nhân đẩy người ta vào tăm tối của sự ngu dốt. Nguyên nhân là do sự quản lý lỏng lẻo, nhận thức của cá nhân và trình độ sử dụng mất cảnh giác. Tâm lý chúng ta hay chạy theo xu hướng, vì vậy cần kiểm soát chính mình một cách chặt chẽ. Chúng ta nên giáo dục, định hướng cho con em mình tự ý thức, kiểm soát thời gian sử dụng, không nên quá lệ thuộc vào mạng xã hội, vì đó là thế giới ảo, cần xây đựng mối quan hệ ở thế giới thực tại. Tuổi trẻ chúng ta rất nhạy bén, nên tiếp thu một cách có chọn lọc. hãy làm người thông minh để dùng nó một cách hiệu quả chứ không phải là nạn nhân. Thời gian của đời người thật ngắn ngủi không nên tiêu phí vào những điều vô bổ, thậm chí có hại, phải biết quý trọng thời gian, sống sao cho thật ý nghĩa.

Còn chúng ta là tu sĩ trẻ thì như thế nào đây? Hiện nay thực tế cho thấy, Tăng Ni trẻ sử dụng Facebook cũng rất nhiều mà quên mất con đường ta đã chọn thuở ban sơ và ý chí khi bước vào đạo là gì:

Hủy hình thủ khí tiết
Cắt ái từ sở thân
Xuất gia hoằng Thánh đạo
Thề độ nhất thiết nhân.

Những tháng năm đầu, bước vào con đường tu tập, người xuất gia cần dành thời gian, sự chú tâm thường xuyên cho việc học Giới luật, oai nghi, Kinh điển… dần thuần thục mình trong nếp sống của đạo là điều vô cùng cần thiết. Một khi phát tâm xuất gia nguyện sống đời phạm hạnh, mỗi một Tăng Ni đều hiểu rằng, càng bớt đi duyên trần, thì càng dễ chuyên tâm cho việc học pháp và tu đạo. Nếu không làm như vậy mà tiếp tục những việc liên hệ quá nhiều đến đời sống xã hội, như lạm dụng Facebook chẳng hạn, sẽ là một chướng ngại lớn trên con đường tu học. Đáng nói hơn, khi dùng Facebook, tâm còn non nớt của người mới vào đạo dễ dao động, giải đãi, suy nghĩ… bị ảnh hưởng tiêu cực vì chịu sự tác động đa chiều từ việc dùng Facebook mà tự mình không đủ khả năng định hướng.

Trong Quy Sơn Cảnh Sách, Thiền sư Linh Hựu có dạy rằng: “Vô thường lão bệnh bất dữ nhân kỳ. Triêu tồn tịch vong, sát-na dị thế. Thí như Xuân sương, hiểu lộ, thúc hốt tức vô, ngạn thọ, tỉnh đằng, khởi năng trường cửu. Niệm niệm tấn tốc, nhất sát-na gian, chuyển tức tức thị lai sanh. Hà nãi yến nhiên không quá?

Nghĩa là: “Vô thường già bệnh không hẹn cùng người. Sớm còn tối mất, trong khoảng sát-na đã qua đời khác. Giống như sương mùa Xuân, như móc của ban mai, chốc lát liền không, như cây bên bờ vực, như dây leo bên giếng, làm sao có thể lâu bền được? Mỗi niệm nhanh chóng nối nhau, trong một sát-na, chuyển hơi thở thì đã là đời sau. Làm sao có thể yên lòng để đời mình trôi qua vô ích như thế được?”

Thấy được cuộc sống không có gì bền chắc, chúng ta cần quý trọng thời gian và cố gắng tu tập, thực hành những điều Phật dạy. Đừng quên đi chí nguyện ban đầu mà chạy theo trần cảnh để một cuộc sống trôi qua vô ích. Hãy sống với những ngày đáng sống. Ai cũng hiểu rằng, mọi giá trị của cuộc sống được làm bằng thời gian, do đó cân đối việc sử dụng thời gian sao cho chính đáng để thực hiện tâm nguyện của mình là điều quan trọng của mỗi người tu sĩ. Lời Đức Phật nhắc nhở chúng ta rằng: Người xuất gia “nên giữ hạnh như tâm người vợ trẻ mới về nhà chồng” (Tăng Chi bộ kinh, Chương IV, phẩm VIII, Kinh số 74: Người vợ trẻ) để luôn siêng năng nhiếp phục tâm vào các pháp thiện, tránh xa các pháp bất thiện. Facebook không hẳn là tội đồ mà là công cụ hỗ trợ rất tốt cho việc tu học và hoằng pháp của chúng ta trong thời đại công nghệ. Cần khách quan và nghiêm túc đúng mức với bản thân, luôn soi chiếu mỗi hành động của mình với tâm nguyện ban đầu, để không lạc lối và uổng phí thời gian, lại chuốc lấy rắc rối cho mình. Một khi tự ý thức rằng thời gian của người xuất gia chủ yếu dành cho việc học đạo, tu đạo và làm sáng đạo đẹp đời, Tăng Ni trẻ chúng ta tự khép mình trong Giới luật, tôn trọng lời chỉ dạy của các bậc thầy và những thế hệ đi trước, nhiều kinh nghiệm trong tu học để luôn tự nhắc, không “phản bội” tâm nguyện ban đầu của mình. Là người xuất gia, hơn ai hết, chúng ta cần ý thức rất rõ việc mình làm là gì, làm với mục đích gì, đâu là hậu quả, ảnh hưởng tích cực hay tiêu cực ra sao? Là người tu sĩ, không nên chia sẻ quá nhiều những vấn đề nằm ngoài sự tu học, không liên hệ đến mục đích chia sẻ Giáo pháp. Cần làm chủ tâm mình, không đưa lên Facebook những nội dung chia sẻ không đem đến sự an vui, lợi lạc cho mình, cho người, cho đời, cho đạo. Cần nhiều hơn ở sự chánh niệm tỉnh giác của chúng ta. Kinh Giáo Giới La-hầu-la ở rừng Am-ba-la (Trung Bộ Kinh số 61) Đức Phật dạy: “Trước khi hành động, đang khi hành động và ngay cả sau khi hành động, chúng ta cần quán xét việc mình làm, điều ấy có đem lại an lạc, hạnh phúc cho mình và cho người trong hiện tại và tương lai thì hãy làm”. Ý thức rõ việc làm thiếu suy nghĩ của mình, có thể làm tổn thương đến Đạo pháp, Tăng Ni trẻ khi đang ngao du trong “rừng Facebook”, sẽ biết giữ hình ảnh người tu sĩ chân chánh, có trách nhiệm với cộng đồng xã hội, đừng làm “một con sâu làm sầu nồi canh” ảnh hưởng đến Tăng đoàn thanh tịnh của Phật. Người tu sĩ trẻ chúng ta nếu mạnh dạn và dứt khoát, can đảm không dùng Facebook. Quyết định này không hề ảnh hưởng gì đến việc tu hành mà còn giúp chúng ta bớt đi duyên trần, bớt động tâm với những tin tức thời sự… mà chuyên cần tu tập quán xét tâm mình thì đối với chánh đạo càng gần hơn, càng dễ dàng đến gần hơn. Còn nếu chúng ta không mạnh dạn, không can đảm dứt bỏ Facebook, chúng ta hãy dùng một cách có hiệu quả nhất và đừng quên mình là ai, đang làm gì? Cần có chánh kiến, trí tuệ để giúp ích cho mình cho người.

Đạo Phật đi vào cuộc đời, để giúp mình và người sống an vui, hạnh phúc với chánh đạo. Do đó, trong thời đại ngày nay, ở thời đại mà nhà nhà đều dùng internet, người người đều sử dụng mạng xã hội thì người xuất gia cũng cần phải hiểu biết trong lãnh vực này để việc hoằng pháp trở nên hiệu quả và thực tế hơn. Nếu chúng ta sử dụng một cách có ý thức, ở mức độ vừa phải, phục vụ cho mục đích chia sẻ Giáo pháp, Facebook là một ứng dụng tuyệt vời. Thế nhưng, cái gì “nhiều quá” sẽ đi xa mức trung đạo và dễ dàng lạc lối. Một khi chúng ta lạm dụng việc sử dụng Facebook và không làm chủ được mình, phần công dụng tích cực của nó bị mai một, mà tác hại của mạng xã hội này thì không phải nhỏ, xấu tốt là do ta, tâm ta dùng như thế nào? Hãy xem Facebook là phương tiện kết nối đem lại lợi ích cho ta và người ở thế giới công nghệ này nếu ta dùng nó đúng mức. Không nên để Facebook chi phối quá nhiều trong cuộc sống của chúng ta. Đặc biệt là Tăng Ni trẻ thời hiện đại cần lưu tâm vấn đề nóng bỏng này.

Hải Anh Bảo Hải

Tin khác

Cùng chuyên mục