Truyền thông Ni giới vài góc nhìn

183

  PGS.TS. Đỗ Thu Hà (Phó Chủ nhiệm Khoa Đông phương – Trường Đại học KHXH&NV Hà Nội)

Về chất lượng trí thức của nữ giới trong Phật giáo hiện nay tại Việt Nam đã được nâng rất cao. Hiện nay, Ni giới trên thế giới được công nhận, có ảnh hưởng, hoạt động ngang tầm với Tăng. Tôi đã tham dự một hội thảo tại Sri Lanka vào tháng 3 năm ngoái, có thể khẳng định vị trí của Ni giới Việt Nam hiện nay là mơ ước của rất nhiều nước trên thế giới. Phật giáo là quốc giáo của Thái Lan, ai cũng nghĩ Ni giới Thái Lan rất được tôn trọng, nhưng hoàn toàn nhầm. Ở Việt Nam hiện nay, Tăng Ni đều có Tăng tịch, đồng thời có quốc tịch được Nhà nước công nhận; Giáo hội công nhận sự tu tập của nữ giới. Nhưng tại Thái Lan, chỉ có quốc tịch, chưa có Tăng tịch, đấy là một điều khẳng định. Thứ hai, hội thảo đó nói về Ni giới Ấn Độ và Sri Lanka, nhưng vị trí của Nữ giới Phật giáo ở hai nước đó chưa hề được nâng cao. Đặc biệt, với Sri Lanka, nếu muốn học cao hoặc tham gia các lĩnh vực trong Phật giáo, họ buộc phải qua Ấn Độ thông qua báo chí, sách báo, internet để hoạt động. Vị trí của người nữ rất thấp.

Đến dự hội thảo này, tôi rất vui mừng khi thấy chư Ni tại đây đa số đã có bằng cấp, có một số bằng cấp tại những nước rất khó đạt được, ví dụ như Ni sư Diệu Hiếu học Pali tại Myanmar. Qua nhiều hội thảo Phật giáo, tôi thấy trình độ của chư Ni rất cao và học hỏi được rất nhiều. Điều đó rất đáng quý. Hơn nữa, các Ni sư đã có những hoạt động có tác động rất lớn, có tính xã hội hóa như xuất bản sách, từ thiện, giảng dạy… Ở Việt Nam hiện nay đã xem việc chư Ni giảng dạy là việc đương nhiên, nhưng trên thế giới không hoàn toàn như vậy. Các tông phái trên thế giới, có Ni sư tại Đài Loan, các Ni sư Tây Tạng,… cũng được giảng dạy tương tự, nhưng ở các nước khác hoàn toàn không được như vậy. Tôi may mắn có thời gian dài giảng dạy ở Mỹ, có thể nói rằng tầm hoạt động của các Ni sư ở đó không thể so sánh được với các Ni sư Việt Nam của chúng ta.

Không thể tưởng tượng rằng trong một thời gian rất ngắn, các Ni sư đã cố gắng như thế. Qua tiếp xúc với các Ni sư tiến sĩ, thạc sĩ, tôi cảm nhận trình độ thật sự, những bằng cấp đó rất có giá trị.

Đôi lúc chúng ta nghĩ Việt Nam chưa thật sự phát triển về nhiều mặt, nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng, bình đẳng giới rất được xem trọng, nam nữ có vị trí, vai trò, được tạo điều kiện và cơ hội phát huy năng lực của mình cho sự phát triển của cộng đồng. Thứ đến, chúng ta thờ Mẫu nên rất xem trọng. Phụ nữ ở Đông Nam Á, đặc biệt phụ nữ ở Việt Nam có vị trí rất quan trọng. Vị trí của phụ nữ Việt Nam, thậm chí so với Nhật Bản, Hàn Quốc cao hơn rất nhiều, có thể nói cao nhất ở châu Á. Tôi rất mong Ni giới Việt Nam nói riêng và Ni giới nói chung sẽ ngày càng chứng minh vai trò của bản thân mình ngoài nữ sắc ra, còn có nữ tuệ.

NS. Thích Đàm Huề (Phó Thư ký Phân ban Ni giới Trung ương)

Các bậc tiền bối từ những năm 1930 đã phát khởi tờ báo Hoa Đàm, nhưng do hoàn cảnh xã hội nên không được phát huy. Ngày nay, xã hội phát triển, Hoa Đàm nên được lan tỏa rộng rãi khắp mọi nơi trên toàn quốc và quốc tế. Đầu tiên, cần lan tỏa ở khắp Bắc – Trung – Nam, ba miền đều cần có người viết bài cộng tác. Các cộng tác viên cần có tâm, có tầm; các bài viết phải làm sao chuyển tải những lời kinh ý đạo, dù là sáng tác thơ văn đi nữa nhưng cũng mang đầy huấn thị đạo đức cho người đọc. Khi người viết có tâm, có tầm, tầm vóc, ý nghĩa của báo sẽ được nâng lên, hấp dẫn độc giả, lưu lại ấn tượng, lắng đọng sự giác ngộ giải thoát.

Thuyết pháp có nhiều cách, những bài báo cũng là những bài pháp sống động, chuyển tải lời kinh ý đạo đến với chúng sinh. Các vị lãnh đạo Hoa Đàm phát huy tờ báo rộng rãi chính là nối tiếp truyền nhân.
Các bài viết trên Hoa Đàm mang lại ý nghĩa xây dựng tiến bộ cho con người. Tờ báo ra đời không vì lợi ích riêng, mà vì lợi ích chúng sinh. Cũng qua hội thảo này, có lẽ không ai có thể phủ nhận được nội dung và hình thức rực rỡ sắc hương của Hoa Đàm. Song, để Hoa Đàm lan tỏa hào quang tới mọi miền từ thôn quê đến thành thị và vang xa hơn nữa là sang các nước bạn, tôi thiết nghĩ về phía người lãnh đạo cần cân nhắc, điều chỉnh cho thích hợp. Đồng thời, kiến nghị đến các cấp lãnh đạo, cơ quan có thẩm quyền lưu tâm hơn, hỗ trợ thêm để tờ báo được lan tỏa rộng rãi hơn nữa, nâng tầm hơn nữa.

TS. Dương Hoàng Lộc (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Tôn giáo – Trường Đại học KHXH&NV TP.HCM)

Trong khoảng 5 năm trở lại đây, chư Ni tham gia vào báo chí rất nhiều, không chỉ trong Hoa Đàm, mà còn trong báo Giác Ngộ, Phật sự online. Trong nhiều sự kiện lớn của Phật giáo, chư Ni không chỉ viết tin, mà còn cầm máy chụp hình như phóng viên chuyên nghiệp. Điều đó giúp cho hình ảnh chư Ni ngày càng năng động, gắn kết với công nghệ để hội nhập vào xã hội, vào dòng chảy truyền thông của Phật giáo.

Ở lĩnh vực truyền thông hiện nay, chư Ni đảm trách nhiệm vụ Trưởng – Phó ban Thông tin Truyền thông ở Ban Trị sự nhiều tỉnh thành. Trường hợp ở tỉnh Tiền Giang, một Sư cô là Trưởng ban Thông tin Truyền thông của tỉnh. Điều này cho thấy Giáo hội thấy được cái hay, nhìn nhận năng lực của chư Ni và từ đó tạo điều kiện cho chư Ni đóng góp rất nhiều. Hình ảnh chư Ni là một nhân tố tích cực, mấu chốt của truyền thông thông tin.

Rất mong trong thời gian tới, Hoa Đàm tiếp tục chuyển tải chiều sâu, các giá trị truyền thống của Nữ giới Phật giáo; công hạnh, đạo nghiệp của các bậc Ni trưởng tiền bối để chư Ni trẻ noi gương. Hoa Đàm là một tờ báo Phật giáo, làm sao để độc giả sau khi đọc xong, hương vị giải thoát, hạt giống Bồ-đề tăng trưởng, thì xem như tờ báo thành công. Nếu chỉ đưa tin như một tờ báo ngoài đời thì Hoa Đàm chỉ dừng lại ở việc chuyển tải sự kiện.

PGS.TS. Hoàng Thị Thơ (Viện Nghiên cứu Tôn giáo – Viện Hàn Lâm KHXH Việt Nam)

Hoa Đàm nên mở rộng trang web song ngữ Anh và Việt, nhằm giới thiệu về nữ giới Phật giáo Việt Nam đến với cộng đồng nữ giới Phật giáo các nước trên thế giới. Đồng thời cũng qua đó thâu nhận, cập nhật thông tin nhằm góp phần phát triển Ni giới của Giáo Hội Phật giáo Việt Nam lên tầm quốc tế, bắt kịp với đà tiến bộ của nền báo chí nước ngoài. Những tạp chí online và trang web song ngữ sẽ xuất hiện như lời tiên liệu của nhà bác học đã nói về Phật giáo là một “tôn giáo toàn cầu”.

Tôi rất đồng tình với ý kiến góp ý của PGS.TS. Trần Hồng Liên: “Đặc san Hoa Đàm không nên bỏ quên phản ánh hoạt động Phật sự của Ni giới hệ phái Khất sĩ, của các tu nữ hệ phái Phật giáo Nam tông Kinh và nhất là tiếng nói của tu nữ, của nữ Phật tử người Khmer ở Việt Nam.” (bài viết “Hoa Đàm lên 7 tuổi” trong Hoa Đàm số 70/2019).

Hoa Đàm cần một lực lượng làm báo chuyên nghiệp, song cũng cần mua tin và xử lý tin rất nhanh của Việt Nam Thông Tấn Xã và các hãng thông tấn ngoại quốc và hoặc đón nhận tin tức mới nhất, nhanh nhất có liên quan đến Phật giáo và Phật giáo Việt Nam được truyền qua các đài phát thanh có uy tín của thế giới. Từ đó, mở nhiều chuyên mục các bài xã luận, các phóng sự điều tra, những chuyên mục văn nghệ và chuyên mục về Phật học như một kênh khẳng định vai trò, vị thế của nữ giới Phật giáo Việt Nam, văn hóa và con người truyền thống của phụ nữ Việt Nam.

Cư sĩ Diệu Nhân (Ủy viên HĐTS Trung ương GHPGVN – Phó Thư ký Ban Hướng dẫn GĐPT Trung ương)

Tôi thực sự vinh dự và xúc động được tham dự hội thảo và muốn bày tỏ lòng thành kính tri ân rất nhiều đến NS.TS. Như Nguyệt – Giám đốc trung tâm nghiên cứu Nữ giới Phật giáo và NS. Đàm Huề – Phó Thư ký PBNG Trung ương đã tạo duyên lành.

Qua hội thảo, tôi đã có những trải nghiệm đầy ấn tượng.

Lắng nghe các bài tham luận, tôi đã suy ngẫm và cảm thấy vô cùng tự hào là người nữ Phật tử có duyên lành được tham gia các hoạt động Phật sự trong GHPGVN, tôi cũng tự kiểm điểm nhìn nhận về phía bản thân mình đã phụng sự được gì, đóng góp được gì? Hội thảo đã khơi gợi cho tôi ý thức mình sẽ phải tiếp tục cống hiến những việc làm có ý nghĩa, cần nỗ lực cố gắng nhiều hơn nữa, tu dưỡng trau dồi đức hạnh và kiến thức để xứng đáng là người con gái của Đức Phật.

Gặp quý Ni sư tại đây, những vị đa phần đang công tác trong lĩnh vực truyền thông, tôi vô cùng ngưỡng mộ với phong cách đoan nghiêm và rất trí tuệ. Dù chỉ trong vài phút ngắn ngủi, nhưng quý Ni sư đã lan tỏa cho tôi một năng lượng nhiệt huyết tràn đầy sự mới mẻ của truyền thông mà vẫn không thiếu đạo vị.

Tôi hy vọng sẽ có nhiều hơn nữa những buổi hội thảo ý nghĩa dành cho nữ giới Phật giáo như thế này và bản thân cũng có duyên được tham dự. Nhờ đó, giới nữ Phật tử chúng tôi có cơ hội gần gũi và học hỏi chư Ni nói chung và những vị hoạt động trong lĩnh vực truyền thông nói riêng.

Cầu mong chư vị vô lượng an lạc, vô lượng cát tường, tràn đầy nhiệt huyết và trí tuệ để tham gia phụng sự hoằng dương Chính pháp, giúp cho các hoạt động Phật sự về lĩnh vực báo chí ngày càng phát triển hơn nữa.

Nhật Hiếu