Triệt tiêu sự hung hãn

693

  Chẳng biết từ bao giờ người Việt chúng ta trở nên hung hãn như thế. Nhớ thời thập niên 90 của thế kỷ XX, môi trường học đường, quán nước, đường phố đâu có ám ảnh như thế. Giờ thì cho con đi học lại sợ bị bạn bè đánh hội đồng. Ra đường thì lo sợ những tai họa vô duyên sẽ đến với mình. Vào quán ăn, quán nước chỉ biết nhìn vào đồ ăn, thức uống của mình mà không dám ngắm nhìn không gian vì sợ vô tình có kẻ nào đó khó chịu gây hấn. Đi mua hàng ở chợ truyền thống, thấy ưng món đồ đó mà không dám trả giá, tần ngần liếc nhìn sắc mặt bà chủ rồi bước đi vì sợ bị chửi. Thậm chí con cái chẳng cho qua chơi nhà bạn hàng xóm vì lỡ có chuyện gì họ chửi rủa đến cả phụ huynh.

Không phải nói ngoa, những vụ việc như thế đã xảy ra, được báo chí đưa tin rất nhiều. Trong những vụ việc ấy, có người phải rơi vào tình cảnh đau lòng, thương tâm, còn kẻ gây hấn phải trả cái giá quá đắt. Còn nhớ vào tháng 3/2016, tại huyện Củ Chi, TP.HCM xảy ra một vụ án lãng xẹt. Chỉ vì bị liếc nhìn khi xe máy nổ lớn lúc rời quán nhậu, 2 thanh niên đuổi đánh người vô cớ để rồi một người bị đâm tử vong, một người vào tù (tuyên án vào ngày 20/11/2017). Gần đây nhất là ngày 20/11/2017, một vụ ẩu đả diễn ra trên đường Cao Lỗ (quận 8, TP.HCM), nhóm bạn trẻ tuổi chặn xe giữa đường để đánh một thiếu nữ dã man bằng mũ bảo hiểm.

Một điều dễ nhận thấy nhất là sự hung hãn đa phần ở giới trẻ. Có nhiều lý do bùng phát vấn đề này: giáo dục, tâm lý, môi trường sống, ảnh hưởng văn hóa từ phim ảnh, giao thoa văn hóa đa quốc gia… Nhưng suy cho cùng, nguyên vẫn sâu xa vẫn từ giáo dục mà nên. Tôi đã từng đi các nước Đông Nam Á, gần đây nhất là Campuchia, giới trẻ ở họ cũng tiến bộ, thành phố Phnom Penh cũng phát triển nhưng dường như họ biết triệt tiêu sự hung hãn và phát huy tính thân thiện. Khi đoàn xe chúng tôi lỡ va quẹt với một anh lái xe Tuk Tuk ở thủ đô, mặc dù chúng tôi sai, nhưng anh ta vẫn quay lại nở nụ cười, chấp tay và nói “I,m sorry” (những thành phố lớn ở Campuchua nói tiếng Anh bồi rất giỏi). Lúc đến cố đô Siem Reap, khi một người trong đoàn chúng tôi dẫm phải chân cô gái bản địa lúc xếp hàng mua vé vào quần thể Angkor, cô gái cũng quay lại chấp tay và cười tươi. Vì sao ư? Là bởi, Nhà nước Campuchia đã xác định kinh tế phần lớn nhờ vào du lịch nên người dân họ phải thân thiện, hòa nhã, mến khách. Những điều ấy có nguồn gốc từ giáo dục. Được biết, học sinh nước họ được giáo dục sự thân thiện ngay còn ngồi ghế nhà trường, cha mẹ luôn duy trì tính đoàn kết, tương trợ truyền thống, nên từ đó trở thành thói quen, nếp sống.

Trong khi chúng ta, giáo dục đạo đức ở trường dường như có vấn đề khi mà trẻ con bây giờ thích đánh nhau, thậm chí ngay cả con gái (còn đưa lên mạng thách thức dư luận). Tôi không thể tưởng tượng nỗi cả một nhóm nữ sinh lại dùng nón bảo hiểm để đánh bạn mình trong hoàn cảnh thân cô thế cô. Cha mẹ thời nay dường như nuông chiều con quá mức, dù nghèo nhưng vẫn mua cho con cái điện thoại di động thông minh để con… lên mạng xã hội. Mặt khác, do chạy theo kinh tế, mải mê kiếm tiền mà không quan tâm, giáo dục con mình chu đáo. Từ đó dẫn đến những hệ lụy đau lòng cho xã hội. Nói không phải vơ đũa cả nắm, nhưng những gì đang diễn ở lối sống giới trẻ buộc người lớn phải nhìn lại.

“Nhân chi sơ tính bổn thiện” (Tam tự kinh). Con người ai mới sinh ra cũng hiền, ngoan. Vì vậy, để tạo thói quen tích cực ấy từ sơ sinh thì cha mẹ phải theo suốt quá trình thay đổi, trưởng thành của con cái để nuôi dạy con nên người. Dù bận bịu cách mấy cũng phải dành thời gian dạy dỗ, giám sát để triệt tiêu ngay thói xấu mà con trẻ đang nhen nhóm. Nhà trường cũng nên bớt tính giáo dục khẩu hiệu, lý thuyết suông  mà cần giáo dục hoàn cảnh, tình huống, thực tiễn. Những tiết học ngoại khóa, những buổi xem phim hay những vở kịch đậm chất thời sự do thầy trò dàn dựng là sự tương tác mạnh giúp các em nhận biết đâu là đúng, đâu là sai, từ đó bung tỏa tính lương thiện trong lòng các em. Ông bà xưa có câu: “Một điều nhịn, chín điều lành” vì thế các bạn trẻ nền kiềm chế sự nóng nảy, hành động nông nổi mà thể hiện tính lịch sự, hòa nhã. Sẽ không thiệt thòi chút nào đâu.

Nguyễn Hoàng Duy