Tri Ân Tiên Tổ- Nét đẹp muôn đời!

1230

Truyền thống “Tri ân Tiên Tổ, Uống nước nhớ nguồn” là nét đẹp văn hóa bản sắc  của người Việt Nam. Nét đẹp quý báu đó được dòng họ Huỳnh- Hoàng ở thôn Tường vân (Qui Nhơn- Bình Định) gìn giữ và truyền thừa qua nhiều đời. Các thế hệ đi trước luôn đem những phẩm chất tốt đẹp từ ngàn năm của tổ tiên để giáo huấn cho con cháu phát huy hào khí cha ông, làm rạng danh tộc họ và góp phần vào công cuộc dựng xây đất nước giàu mạnh trường tồn…

Thanh gươm mở cõi

Giữa thế kỷ 16 Đức Khiêu tổ của tộc họ Huỳnh- Hoàng là ngài Huỳnh Phước Cang được triều đình sắc phong phẩm hàm Dinh Điền Sứ, ngài được cử vào phương Nam nhậm chức tại phủ Tuy Viễn với nhiệm vụ mở mang bờ cõi, chiêu dân lập ấp, khai khẩn ruộng đồng…Vùng đất mà ngài đến năm xưa hết sức hoang sơ, phía Tây giáp với sông ngòi và núi non của dãy Trường Sơn. Phía Đông giáp bờ biển, được ngăn cách bởi Đầm Thị Nại giàu thủy sản cá tôm. Với kiến thức uyên thâm và tầm nhìn sắc bén vì cuộc sống ổn định lâu dài của người dân, ngài chọn vùng đất này cho dù khi ấy vẫn là rừng thiêng nước độc. Ngài đặt tên vùng đất mới là Tường Vân (đất có mây lành bảo vệ) với mong muốn tạo dựng một cuộc sống thanh bình hạnh phúc cho dân cư. Dân chúng ở những vùng lân cận nghe danh tiếng của ngài lần lượt kéo nhau đến định cư, chẳng bao lâu sau vùng đất hoang sơ ngày nào hóa thành làng xóm thật trù phú, thanh bình. Vùng đất ấy ngày nay chính là thành phố Qui Nhơn giàu đẹp và Tường Vân là địa danh hành chánh vẫn còn lưu giữ đến nay. Với công đức khai mở ấy, ngài được triều đình phong tặng 4 chữ vàng: “Khâm Trấn Hùng Phiên” (vị quan oai phong trấn giữ một vùng đất).

 Ngài có công trạng to lớn với đất nước lúc bấy giờ và là vị tổ đầu tiên khai sáng họ Huỳnh- Hoàng ở Bình Định phát triển thành nhiều chi phái và chuyển cư khắp các vùng miền trên đất nước cho đến hôm nay. Sau khi tạ thế ngài được triều đình sắc phong” “Thượng đẳng phúc thần”. Toàn bộ công đức của ngài được ca tụng qua hai câu đối : “Trượng kiếm Nam lai hòa mạch tú- Bảo nguyên Đông vọng trúc hoàn thanh”. Phần mộ của ngài  hiện nay thuộc làng Nhơn Mỹ, phường Nhơn Phú, TP Qui Nhơn. Trong một lần viếng mộ ngài, nhà thơ Quách Tấn đã cảm kích đề tặng: “Hoan Châu, Bàn Quận giống quý đất linh- Nhơn Mỹ, Tường Vân hoa thơm trái ngọt”. Tiếp nối hiển hách của ngài các thế hệ con cháu họ Huỳnh- Hoàng qua các đời sau đều là những người có thành tích rực rỡ, công trạng to lớn được lịch sử ghi nhận trong công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước…

Giữ gìn và nối tiếp

Thôn Tường Vân hiện nay thuộc phường Nhơn Bình là nơi con cháu tộc họ Huỳnh Hoàng cư trú đông nhất ở thành phố Qui Nhơn. Hàng năm ngày Tế hiệp, là ngày lễ chính thức và lớn nhất trong năm bởi là ngày tế chung cho tất cả tổ tiên cao đời. Vào ngày này con cháu trong tộc họ đang sống và làm việc khắp nơi trên đất nước và cả ở nước ngoài đều tranh thủ thời gian về dâng hương tại Tổ đường. Mọi việc chuẩn bị đều do con cháu trong dòng tộc tiến hành nghi lễ rất bài bản và oai nghiêm theo truyền thống lâu đời của dân tộc. Nghi lễ Tế hiệp hàng năm của họ Huỳnh-Hoàng vào ngày 16 tháng 3 âm lịch. Trước hết là phần Tế cúng “Đàng ngoài” tức là tế anh linh các anh hùng liệt sĩ, những người trợ giúp tiên tổ gầy dựng cơ nghiệp và những anh linh ở địa phương không cùng tộc họ. Trong khung cảnh mờ sương lúc nửa đêm về sáng, bốn bề là ruộng đồng mà nghe giọng đọc văn tế với âm hưởng Bình Định trầm hùng, ca ngơi công đức hy sinh vì quê hương đất nước của người đã khuất,thật oai thiêng với niềm xúc động đến nao lòng…

Buổi sáng vào giờ Thìn là lúc bắt đầu lễ tế “Đàng trong” là lễ chính thức của tộc họ tri ân công đức tổ tiên. Tất cả ban thờ các cấp tại tổ đường đều có con cháu với trang phục truyền thống áo dài khăn đóng túc trực hầu lễ. Nơi điện thờ chính chủ tế quỳ ở giữa điều khiển và đọc văn tế. Hai bên gồm có Tả chiêu và Hữu mục đứng hầu và tiến hành các điệu bộ lớp lang, dâng hương và vật phẩm cúng tế. Văn tế oai hùng ca ngợi công đức của ngài Dinh Điền Sứ tướng công và các Hiển tổ nhiều đời trước đó cũng như đồng tế năm đời sau kể từ đời ngài trở xuống… Sau phần nghi lễ chính, các con cháu lần lượt tiến vào dâng hương. Từ khắp các vùng miền của đất nước con cháu qui tụ về trong niềm hân hoan dâng trào của tình cảm bà con ruột thịt. Lễ vật dâng cúng là đặc sản nơi con cháu đang sinh sống được mang về trân trọng dâng lên tiên tổ, đó chính là chút lòng thành đậm tri ân của con cháu. Trong hương thơm của hoa tươi cùng những nén hương trầm khoảng cách không gian và thời gian giữa các thế hệ như không tồn tại. Khoảnh khắc ấy, chính là sợi dây vô hình kết nối tình cảm của tộc họ như càng gắn bó, thiêng liêng hơn bao giờ hết…

Ông Hoàng Ngọc San, Phó Chủ tịch Hội đồng dòng tộc Họ Huỳnh Hoàng Bình Định cho biết: Truyền thống lễ nghi của dòng họ được tiếp nối từ lâu đời, nhưng hoạt động mạnh khoảng mười năm gần đây. Ban liên lạc tỉnh, nằm trong hệ thống họ Hoàng Huỳnh Việt Nam, đó chính là sợi dây huyết thống chắp nối bà con ruột thịt trên toàn quốc. Ban liên lạc với các hoạt động tự nguyện giúp các Chi, Phái trong tộc họ lập thành hoặc bổ sung Gia phả- Phổ hệ để tìm hiểu chính xác hơn về nguồn gốc tộc họ mình. Hoạt động này rất gắn kết với các phong trào của địa phương, tạo thành sức mạnh xây dựng gia đình và địa phương ngày càng vững mạnh… Trưởng tộc Huỳnh- Hoàng (Tường Vân- Bình Định) hiện nay là cụ Huỳnh Phước, 95 tuổi. Cụ là người đang giữ kỷ lục trong dòng họ cả về vai vế, tuổi đời và tuổi Đảng (68 năm).

Cụ nguyên là Chánh Văn Phòng Bộ Lâm nghiệp Việt Nam. Dù tuổi khá cao nhưng cụ vẫn minh mẫn chia sẻ: Ngày nay đất nước phát triển, thế hệ trẻ có nhiều cơ hội để bay nhảy, học tập và làm việc khắp nơi. Nếu không có tình cảm gắn bó với quê nhà và đặc biệt là sự giáo huấn từ các bậc đi trước, thì các cháu rất dễ “mất gốc” lơ là về nguồn cội của mình. Trách nhiệm của người đi trước là phải khơi lên tình yêu quê hương thân tộc bằng nhiều hình thức hấp dẫn nhằm nâng cao trách nhiệm của thế hệ trẻ có sự quan tâm hiều biết về dòng tộc của mình. Gia tộc có gắn bó thì xã hội mới kỹ cương, đây là một thách thức không nhỏ đối với tất cả tộc họ hiện nay…Và cũng chính vì điều này cho nên nhà nước luôn quan tâm khuyến khích, tạo nhiều điều kiện thuận lợi để các họ tộc Việt Nam gìn giữ, củng cố các mối quan hệ dòng tộc ngày càng thêm bền chặt…

“Tổ tông công đức ngàn năm thịnh
Con cháu hiếu hiền vạn đời hưng”.

Hoàng Dũng Hùng