Ni Trưởng Diệu Trí

    1102

    Lược sử Ni Trưởng Diệu Trí

    Giáo phẩm Chứng minh Phân ban Đặc trách Ni giới Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam
    Giáo phẩm Chứng minh Phân ban Đặc trách Ni giới Tỉnh Thừa Thiên Huế
    Nguyên Trưởng Ban Từ thiện Xã hội Tỉnh Giáo hội Phật giáo Thừa Thiên Huế
    Nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Trung Cấp Phật Học Tỉnh Thừa Thiên Huế
    Giám viện Ni viện Diệu Đức, Trú trì Chùa Diệu Nghiêm – Huế

     

    I. THÂN THẾ

    Ni Trưởng họ Hồ, húy Thị Trâm, pháp danh Trừng Khương, pháp tự Diệu Trí, pháp hiệu Liễu Nhiên. Sinh năm Mậu Thân – 1907, trong một gia đình Nho phong, thâm tín Phật pháp, tại làng Lâm Cao, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị.

    Thân Phụ là Cụ ông Hồ Văn Cảnh, thân Mẫu là Cụ bà Nguyễn Thị Kim Lăng. Ni Trưởng là trưởng nữ trong gia đình.

    II. XUẤT GIA HÀNH ĐẠO

    Ni Trưởng vốn xuất thân từ một gia đình có truyền thống thâm tín Phật pháp, lại sớm có chí nguyện hướng vọng tuệ giác Phật Đà, học theo hạnh nguyện “thượng cầu Phật đạo hạ hóa chúng sanh”, lại có túc duyên nhiều đời với Tam Bảo, nhân đọc tác phẩm “Đại quan Phật giáo” của cụ Phạm Quỳnh liền thấm nhuần diệu lý Tứ Đế soi sáng cội nguồn nhân sinh, nhận thức trần gian là ảo mộng, cuộc thế giả huyễn vô thường.

    Năm 1932, khi cơ duyên chín muồi, Ni Trưởng quyết chí xa lìa trần tục, tìm đến chốn tòng lâm để xuất gia học đạo với Ngài, húy thượng Huệ hạ Minh, trú trì Tổ Đình Từ Hiếu – Huế. Sau khi được Bổn Sư hoan hỷ tiếp độ, Ni Trưởng lại càng thêm tinh tấn, chuyên cần công phu thời khóa, chấp lao công vụ và nghiêm giữ thanh quy của chốn thiền môn. Đặc biệt Ni Trưởng tu tập pháp môn niệm Phật tam muội và trì tụng kinh Pháp Hoa mỗi ngày. Nhờ sự tinh cần như vậy, một năm sau – 1933, Ni Trưởng đã được Bổn Sư cho lãnh thọ Sa Di Ni giới, với pháp danh Trừng Khương, pháp tự Diệu Trí. Đến năm 1935, được thọ giới Thức Xoa Ma Na. Từ đó, giới thân huệ mạng đã khai sinh một đời Thích Nữ, hương vị thiền thấm đượm thân tâm. Sau khi lãnh thọ giới pháp, Ni Trưởng được Bổn Sư ban cho an trú tại thảo am (tức là tiền thân của chùa Diệu Nghiêm ngày nay) bên cạnh Tổ Đình để tu học. Với thuận duyên nầy, Ni Trưởng đã thể hiện hiếu tâm đưa từ Mẫu của Người cùng vào lưu trú để sớm tối phụng dưỡng lúc tuổi già. Theo năm tháng, ngôi thảo am nầy đã được Ni Trưởng dày công vun bồi, xây dựng thành ngôi bảo điện an tịnh, khang trang.

    Năm 1939, Bổn Sư Huệ Minh viên tịch, Ni Trưởng đảnh lễ cầu xin y chỉ với Hòa Thượng tân Trú Trì húy thượng Chơnhạ Thiệt, để tiếp tục nương tựa tu học. Đến năm 1944, Ni Trưởng được Bốn Sư y chỉ cho phép đến cầu lãnh thọ Tỳ Kheo Ni Bồ Tát giới với đại lão Hòa Thượng Giác Nhiên, trú trì Tổ Đình Thiền Tôn. Trải qua bao năm tháng cần cầu tu học, giờ đây, giới thể đã viên mãn, làm vị Tăng bảo khuôn mẫu cho đời. Cũng trong năm nay, Ni Trưởng được Bổn Sư y chỉ chính thức làm lễ bổ nhiệm Trú Trì chùa Diệu Nghiêm để tiếp nối ngọn đèn thiền, làm cơ duyên cho đời y chỉ.

    Với thao thức sâu xa: “Tỳ Ni tạng trú Phật pháp diệc trú…”, Ni Trưởng đã xin nhập chúng Diệu Đức để cầu học Luật Tông với đại lão Hòa Thượng Đôn Hậu, và đại lão Hòa Thượng Trí Thủ, là những bậc Luật Sư danh tiếng của chốn thiền môn xứ Huế lúc bây giờ. Nhờ cơ duyên đó, Ni Trưởng đã có được sự am tường và hành trì hết sức nhuần nhuyễn, sâu sắc về Luật Tạng nói chung và Yết Ma bản bộ nói riêng.

    III. HOẰNG PHÁP VÀ NHIẾP HÓA ĐỒ CHÚNG

    Công hạnh của Ni Trưởng trong chí nguyện thượng cầu hạ hóa, được thể hiện trên nhiều lãnh vực khác nhau, rõ nét nhất là hành trì Luật Tạng và tham gia sứ mệnh truyền trao giới pháp. Từ những năm đầu của thập niên 50 cho đến năm 2005, các giới đàn được Giáo Hội cũng như Ni Bộ tổ chức, Ni Trưởng đều được cầu thỉnh làm Tôn Chứng Sư, Giáo Thọ Sư, Yết Ma A Xà Lê Sư và Đàn Đầu Hòa Thượng Ni trong việc, tiếp nối mạng mạch Phật pháp, xưởng minh Tỳ Ni Thánh Tạng. Với tâm nguyện nầy, Ni Trưởng đã tuần tự gánh vác những trọng trách khác có liên quan mật thiết đến giới luật và thanh quy Thiền môn của Ni bộ Thừa Thiên-Huế. Vào thập niên 70, Ni Trưởng được Ni Bộ cung thỉnh đảm nhiệm chức vụ Giám Sự của Ni bộ Thừa Thiên – Huế. Bước sang thập niên 80, Ni Trưởng kiêm nhiệm Trưởng Ban Ni Bộ Bắc Tông Phật Giáo Thừa Thiên-Huế.

    Với tâm nguyện hoằng dương chánh pháp, cứu độ quần sanh thắm nhuần tinh thần từ bi của đạo Phật, Ni trưởng đảm nhận chức vụ Trưởng Ban Từ thiện Xã hội và tích cực hoạt động chuyên ngành cứu khổ ban vui cho đời. Ngoài ra, Ni trưởng cũng rất tận tâm với các Phật sự khác có liên quan đến giáo dục và đào tạo thế hệ hậu học, nên khi trường Trung Cấp Phật học Thừa Thiên Huế được thành lập năm 1994, Ni Trưởng được mời làm Phó Hiệu trưởng; và khi Học viện Phật giáo Việt Nam tại Huế ra đời 1997, Ni trưởng được mời làm Trưởng Ban bảo trợ ngay từ khóa đầu tiên. Ni trưởng còn mở trường Mẫu giáo để giúp đỡ cho trẻ em của những gia đình có hoàn cảnh nghèo khó được học tập.

    Trên cương vị Trưởng Ban Ni bộ Bắc Tông Thừa Thiên Huế, Ni Trưởng rất mực từ hòa, ái hộ nhưng cũng rất nghiêm tịnh trong việc hướng dẫn Ni giới. Tuy nhiên, lắm lúc Tăng sự hữu duyên, Ni Trưởng thường tri cơ để vận dụng Pháp: “Khai-Gìa-Trì-Phạm” ngõ hầu dìu dắt những căn cơ dị biệt cùng được quy về giác lộ. Nhờ thực hành nhuần nhuyễn giới luật như vậy mà Ni Trưởng đã góp phần xiển dương thanh quy chốn thiền môn, mặt khác cũng rộng tạo thiện duyên hóa độ cho hàng Thích Nữ hậu học.

    Đối với môn đồ đệ tử, Ni Trưởng có phần từ ái nhưng sự nghiêm trì lại càng gấp bội. Ni Trưởng chỉ dạy rất chi li và thấu đáo, từ các điệu sơ tâm mới vào chùa cho đến các đệ tử đã trưởng thành. Ni Trưởng luôn nêu cao : “Bát Kỉnh Pháp”, và chuyên nhất trì tụng Kinh Pháp Hoa cũng như niệm Phật tam muội. Đó là những bài học thân giáo của Ni Trưởng hết sức sâu lắng nhưng thật gần gũi, thiết thân đã khắc sâu và đã nuôi lớn giới thân, huệ mạng cho hàng môn đồ đệ tử.

    Bên cạnh việc chỉ dạy pháp hành trì, tu tập, Ni Trưởng cũng luôn khuyến khích đệ tử trong việc cầu học: Phật học cũng như thế học. Nhất là đối với những đệ tử có đủ duyên lành tiến xa trong học thuật. Nhờ Ni Trưởng đã hết lòng khích lệ động viên như vậy, nên một số đệ tử của Người đã hoàn tất được chương trình cao nhất về Phật học cũng như thế học ở trong nước và cả hải ngoại.

    IV. NHỮNG NGÀY CUỐI CÙNG

    Người xưa thường cảm thản: “Thế thường nan lưu bách tuế nhân”, nhưng Ni Trưởng đã bước qua thời điểm của bách tuế là điều hy hữu của một kiếp nhân sinh. Điều vi diệu hơn là sự tận tâm, tận sức của Ni Trưởng trong công hạnh hoằng pháp khi tuổi thọ đã bách tuế, khi thân ngũ uẫn đã suy yếu nhiều theo năm tháng. Dù tuổi thọ đã cao như thế, nhưng Ni Trưởng không từ lao nhọc vẫn từ bi hứa khả sự thỉnh cầu của Ni Bộ đảm nhiệm chức vụ Đàn Đầu Hòa Thượng Ni trong đại giới đàn Giác Nhiên, tổ chức tại Chùa Thiền Tôn năm 2005, để truyền trao giới pháp cho thế hệ Ni chúng, nối tiếp mạng mạch Phật pháp cho đời. Bên cạnh đó, Ni Trưởng đã hết lòng cùng chư vị Tôn đức trong Giáo Hội nghênh tiếp và hộ trì cho những lần trở về quê hương để hoằng pháp của Sư Ông Nhất Hạnh cùng Tăng thân làng Mai, Pháp quốc.

    Như biết trước cơ duyên hóa đạo đã mãn khi tuổi thọ đã ngoài bách tuế, và như một sự an bài sau cùng cho Bổn tự trước khi trở về cõi tịnh, Ni Trưởng đã cung thỉnh các bậc Tôn đức thuộc Tổ Đình Từ Hiếu đến chứng minh việc cung an chức sự, ổn định sinh họat cho Chùa Diệu Nghiêm – ngôi chùa vốn là ân đức của Thầy Tổ đã ban cho Ni Trưởng từ những ngày đầu sơ tâm nhập đạo và cũng là nơi Ni Trưởng dày công nuôi dưỡng, giáo hóa đồ chúng, và vượt bao khó khăn lao nhọc để xây dựng thành ngôi bảo điện trang nghiêm như ngày nay.

    “Vô Thường hằng chuyển, hữu vi hoại diệt”, nhưng linh giác của Ni Trưởng mãi mãi trường tồn bất diệt. Vào lúc 19 giờ 15 phút ngày mồng 8 tháng 2 năm Canh Dần Ni Trưởng đã an tường xả bỏ huyễn thân để trở về cõi chơn thường tịch diệt, trước sự thương tiếc của môn đồ pháp quyến và đông đảo Tăng Ni, Phật tử. Ni Trưởng trụ thế 103 tuổi và 63 hạ lạp.

    Than ôi, bậc Thích Nữ đã nhẹ gót vân du, trời Tịnh độ hoa khai chín phẩm, cõi Diêm Phù sương im bóng hạc. Chốn thiền thất cô tịch ánh trăng tà.

    Ni Trưởng Tôn Sư
    Thân tướng đoan từ
    Oai nghiêm tế hạnh
    Hành xử tùy cơ
    Pháp Hoa trì thọ
    Niệm Phật thiền tư
    Sớm hôm vô khuyết
    Pháp lạc vô dư
    Di Đà tự tánh
    Niệm niệm thuần cư
    Tây phương cõi Phật
    Thật tế vô hư

    Cuộc đời Ni trưởng là tấm gương sáng cho hậu thế Ni lưu trên bước đường tu tập. Hình ảnh Ni trưởng mãi mãi để lại một ấn tượng sâu đậm trong lòng môn đồ, pháp quyến và hàng Phật tử tại gia.

    Nam mô Tân viên tịch, tự Lâm Tế chánh tông, tứ thập nhị thế, Từ Hiếu tôn phong, Diệu Đức Ni Viện Viện chủ, Diệu Nghiêm Ni Tự Trú trì, húy thượng Trừng hạ Khương, tự Diệu Trí, hiệu Liễu Nhiên Ni Trưởng Giác linh thùy từ chứng giám.

    Ngày 14 tháng 02 năm Canh Dần

    Môn đồ khể thủ.