Ký ức tuổi thơ

20

  Hơn 10 năm, tôi xa quê. Hơn 10 năm, đủ để các pháp hữu vi xoay vần biến đổi. Hơn 10 năm, để xã hội khoác lên mình bộ áo choàng mới mẻ. Mười năm con người dường như cũng đổi khác để thích nghi với tốc độ phát triển đến chóng mặt của công nghệ 4.0. Vậy mà xóm nghèo vẫn không có gì thay đổi, vẫn những ngôi nhà tồi tàn, vẫn những mảnh đời cơ cực.

Tôi đã nhìn thấy trong họ hình ảnh của chính mình ngày xưa-nghèo đến nỗi có lúc không đủ gạo để nấu cơm. Tuy nhiên, tôi vẫn còn may mắn vì có được một người mẹ vĩ đại. Dù nghèo khổ vất vả cỡ nào mẹ cũng ráng cho tôi được học đến nơi đến chốn với hy vọng tương lai của tôi sẽ tươi sáng hơn. Ngày ấy, tôi đón nhận rất nhiều sự giúp đỡ kể cả vật chất lẫn tinh thần từ thầy cô giáo và bạn bè. Có một lần khiến tôi xúc động và nhớ mãi là vào dịp gần tết, thầy chủ nhiệm cùng các bạn lớp 11A7 đèo nhau từ dưới phố tìm đến nhà tôi. Mọi người mang theo nào là bánh kẹo, nước ngọt, mứt tết, quần áo mới, giày mũ mới cho tôi và em gái út 5 tuổi của tôi. Đó là lần đầu tiên tôi hạnh phúc và xúc động đến nghẹn ngào khi được nhận sự ban ơn từ người khác. Xúc động không phải chỉ vì những thứ họ cho mà còn vì cách họ cho nữa…

Bây giờ, khi đã trưởng thành hơn một chút, hiểu sâu giáo lý hơn một chút, tôi mới nhận ra rằng hạnh phúc nhất không phải là được nhận mà là được cho đi. Lúc nhỏ ta thường nghĩ rằng người giàu có là người lấy về rất nhiều. Nhưng khi trưởng thành, ta mới biết rằng người giàu có nhất là người cho đi rất nhiều.

Bây giờ, mỗi khi nhìn vào đôi mắt trong veo của những đứa bé chăn trâu nơi xóm nghèo tôi lại bắt gặp tuổi thơ của chính mình, một tuổi thơ không được đủ đầy như những đứa trẻ khác nhưng mà thật vui.


Nhóm chăn bò của chúng tôi gồm 6 người, vừa chăn bò vừa tranh thủ lượm phân bò để bán kiếm tiền mua kem mua bánh. Lượm mấy ngày mới đầy một giỏ cần xé to bán được 5.000 đồng. Tiền bán phân bò giao cho anh Được giữ vì anh lớn nhất trong bọn. Anh cũng biết chi tiêu tiết kiệm lắm. Anh nói ăn nhín nhín để dành tiền mai mốt mùa mưa không có phân bò để lượm thì còn có tiền để ăn quà. Vì thế, thay vì mua cho mỗi đứa một cây kem, anh mua có một cây thôi. Rồi đứa liếm một miếng theo thứ tự từ lớn đến nhỏ cho đến khi cây kem hết. Có bữa thằng nhỏ thèm quá nó bạo gan cắn một phát hết nửa cây kem thế là cả bọn rượt nó đánh tới tấp. Rượt đuổi một hồi mệt quá chúng tôi ngồi lăn ra thở thì ngó lại cây kem đã chảy nước chỉ còn mỗi cái que. Cả bọn nín lặng không nói với nhau lời nào, nhưng sự thèm thuồng và tiếc nuối hiện rõ trong những ánh mắt thật buồn. Thế là anh Được bấm bụng chi thêm 500 đồng mua cây kem khác. 500 đồng ấy trở thành ma lực khiến những đôi mắt đang buồn trong phút chốc bỗng sáng lên, lấp lánh niềm vui khôn tả. Hạnh phúc của lũ trẻ chăn bò chúng tôi giản đơn như thế ấy.

Rồi có lần “quỹ đen” của chúng tôi chỉ còn tờ 500 đồng duy nhất, anh Được mua được 5 trái nhãn. Sáu người mà chỉ có 5 trái làm sao chia đây? Anh cầm 5 trái nhãn trong tay lưỡng lự và ra vẻ đăm chiêu, suy nghĩ dữ lắm. Cuối cùng anh nói với chị Nguyện: “chia cho 4 đứa nhỏ 4 trái còn hai đứa mình ăn chung 1 trái nha!”

Bây giờ, khi ngồi gõ những dòng chữ này, nhìn những con chữ đang nhảy múa trên bàn phím, tôi thấy mình như nhỏ lại với kỷ niệm năm nào. Mùi nhãn vẫn còn thơm phảng phất. Vị ngọt vẫn còn vẹn nguyên trên đầu lưỡi. Hương vị của cây kem đá 500 đồng vẫn hấp dẫn như vừa mới hôm qua. Và… những gương mặt thân quen ngày xưa ấy vẫn mãi trẻ con và hồn nhiên như thế trong lòng tôi mãi mãi.

Một lần trong lúc chăn bò ngắm nhìn đoàn tàu lửa chạy qua, bất ngờ trên tàu có người quăng xuống cho chúng tôi một gói kẹo, cả bọn vui mừng xúm lại xăm soi gói kẹo mà mãi không dám ăn liền vì sợ hết. Kể từ hôm đó, ngày nào chúng tôi cũng ngóng trông những đoàn tàu đi qua và hy vọng…

Lần đó vào dịp Tết, chúng tôi vẫn đi chăn bò như mọi ngày. Bất chợt có một người phụ nữ sang trọng dừng xe bước xuống chỗ chúng tôi, trên tay cầm một xấp tờ 5.000 đồng mới cứng. Cô ấy vẫy chúng tôi lại và lì xì mỗi đứa 1 tờ. Tờ 5.000 đồng lúc ấy đối với chúng tôi là cả một gia tài. Cầm tờ tiền trên tay chúng tôi nghe như gió xuân đang ùa về, bầu trời dường như xanh hơn mọi ngày. Và cứ thế chúng tôi vui suốt ngày hôm đó.

Hình ảnh ấy cứ đẹp mãi trong ký ức tôi cho đến tận bây giờ. Người phụ nữ ấy không chỉ cho chúng tôi 5.000 đồng lẻ mà còn trao cho chúng tôi niềm tin và hy vọng ở con người và cuộc đời, dạy cho chúng tôi bài học của lòng nhân ái và sự sẻ chia.

Có lẽ vì thế, mà tôi thương những đứa bé chăn bò chăn trâu nơi mảnh đất gắn liền tuổi thơ tôi. Thương lắm những mái tóc mùi khét nắng. Thương lắm những đôi chân trần bé nhỏ. Thương nụ cười trên khuôn mặt đen nhẻm. Và điều làm tôi ám ảnh là những đôi mắt lấp lánh niềm vui khi cầm trên tay một chút bánh kẹo nhận được từ tay tôi.

Mọi người hay quở tôi rằng: “Không biết giữ tiền, có bao nhiêu cũng đem mua bánh cho mấy đứa con nít”. Không ai biết rằng tôi còn muốn làm nhiều hơn như thế nữa cho các em, muốn các em có được những bữa cơm đủ no, áo mặc đủ ấm giữa cái rét mùa đông, muốn các em có đủ tập sách đến trường, có được chiếc xe đạp để không phải cuốc bộ đoạn đường dài mười cây số. Tôi muốn các em được học hành đến nơi đến chốn để vượt lên số phận của mình. Nhưng biết làm gì hơn được khi đôi tay mình quá bé nhỏ?

Ngoài cửa sổ gió biển ùa về làm cây bồ đề trước sân xào xạc, những chiếc lá vàng rơi rụng trong nắng chiều lấp lánh…

Hoa vì đời tô điểm
Mà không nói một lời
Ta mở lòng thiện nguyện
Thầm lặng làm vậy thôi”.

(Một chuyến về thăm quê, năm 2020)
Trạm Nhiên