Kinh pháp yếu tụng (Phẩm 31)

35

PHẨM 31: TÂM Ý

[1]
Vụt nhanh khó hộ trì
Là nơi dục niệm trú
Nhiếp ý là việc lành
Điều phục liền khinh an

[2]
Như cá trên đất khô
Do lìa khỏi hồ sâu
Tâm thức đầy kinh hoàng
Chúng ma rượt đuổi theo

[3]
Tâm rảo chẳng một nơi
Ví như ánh mặt trời
Người trí khéo chế phục
Như móc siết voi hung

[4]
Nay Ta luận về tâm
Không vững chẳng thể thấy
Ta nay muốn dạy bảo
Cẩn thận chớ sanh oán

[5]
Tâm ông chớ du hành
Theo ý mà buông lung
Ta nay nhiếp tâm ý
Như chế ngự voi hung

[6]
Sanh tử vô số lần
Đến đi chẳng biết rõ
Căn nhà ai mong cầu
Luôn luôn thọ bào thai

[7]
Hãy quán căn nhà này
Đừng tạo các nhà nữa
Xà ngang thấy hư hoại
Đài các sẽ sụp nát

[8]
Tâm đã lìa các hành
Quá khứ, hiện, vị lai
Tâm vụt nhanh khó giữ
Khó hộ khó điều phục

[9]
Người trí khéo điều phục
Như thợ uốn thẳng tên
Có sân liền biết sân
Không sân biết không sân

[10]
Niệm này do mình tạo
Chẳng phải cha mẹ làm
Trừ tà tu chánh định
Tu phước chớ thoái lui

[11]
Mái nhà nếu chẳng kín
Trời mưa sẽ luôn rỉ
Ý ai không tư duy
Mãi có tham sân si

[12]
Mái nhà nếu lợp kín
Trời mưa sẽ chẳng rỉ
Ý ai tự tư duy
Vĩnh không tham sân si

[13]
Tâm là gốc các pháp
Tâm chỉ đạo làm chủ
Nếu trong tâm nghĩ ác
Thì liền nói liền làm
Tội khổ tự truy đuổi
Như bánh xe theo vết

[14]
Tâm là gốc các pháp
Tâm chỉ đạo làm chủ
Nếu trong tâm nghĩ thiện
Thì liền nói liền làm
Phước lạc tự truy đuổi
Như bóng hiện theo hình

[15]
Không dùng ý bất tịnh
Cũng đừng với kẻ sân
Ai muốn hiểu biết Pháp
Nghe Phật thuyết giảng Pháp

[16]
Nếu ai trừ kiêu căng
Tâm ý cực thanh tịnh
Lìa bỏ sự giết hại
Mới được nghe Chánh Pháp

[17]
Vọng tâm chẳng dừng nghỉ
Cũng chẳng biết Pháp lành
Trầm mê việc thế gian
Không có chánh tri kiến

[18]
Ba sáu dòng chảy xiết
Cùng với tâm ý lậu
Luôn mãi có tà kiến
Bám nương ở dục tưởng

[19]
Phóng ý buông các căn
Người theo ý xoay chuyển
Gọi đó là buông lung
Như chim thả rừng hoang

[20]
Yên tĩnh tự tu học
Chớ có theo dục lạc
Chớ nuốt viên sắt nóng
Gào khóc chịu nghiệp báo

[21]
Nên tu mà không tu
Cậy sức chẳng tinh cần
Tự vùi nơi sanh tử
Lười biếng không trí tuệ

[22]
Tà quán và chánh quán
Đều do ý sanh ra
Tâm quán khéo hiểu biết
Tâm ngu luôn luôn tà

[23]
Người trí quán như thế
Chánh niệm chuyên tu hành
Khiến ý chẳng nhiễm trước
Duy Phật khéo diệt trừ

[24]
Quán thân như bình rỗng
An tâm như thành lũy
Dùng tuệ chiến đấu ma
Thắng lợi chớ để thua

[25]
Quán thân như bọt nước
Như ngọn lửa ảo ảnh
Dùng tuệ chiến đấu ma
Thắng lợi chớ để thua

[26]
Chuyên niệm Bảy Giác Phần
Tâm họ chẳng lỗi lầm
Hãy lìa ý si mê
Thích trụ vô sanh nhẫn
Lậu tận không uế trược
Hiện đời đắc diệt độ

[27]
Hãy tự hộ ý mình
Như mao ngưu mến đuôi
Huệ thí cho tất cả
Mãi không lìa an vui

[28]
Như voi bỏ đàn voi
Voi chúa có sáu ngà
Tâm ý tự bình đẳng
Hoang dã vui một mình

[29]
Tâm ý không tổn hại
Hết thảy vì mọi người
Từ tâm với chúng sanh
Vị kia không oán hận

[30]
Từ tâm vì một người
Liền hộ các căn lành
Hết lòng vì tất cả
Được phước như thánh hiền

[31]
Từ bi khắp tất cả
Thương xót các chúng sanh
Tu hành với từ tâm
Sau hưởng vui vô cùng

[32]
Nếu dùng ý hớn hở
Hoan hỷ không lười biếng
Tu hành các Pháp lành
Sẽ được nơi an ổn

[33]
Tu hành tâm hoan hỷ
Thân ngữ ý tương ứng
Đã được các giải thoát
Bhikṣu ý an lạc
Trừ sạch mọi kết sử
Trần lao vĩnh chẳng còn

[34]
Cho dù năm âm nhạc
Chẳng thể vui lòng người
Đâu bằng tâm chuyên nhất
Hướng về Pháp bình đẳng

[35]
Tối thắng được ngủ ngon
Cũng không suy tính ngã
Nếu ai tâm thích thiền
Không thích nơi ý dục

[36]
Tối thắng ý hớn hở
Cũng không thấy có ngã
Nếu ai tâm thích thiền
Không thích nơi ý dục

[37]
Các kết đã trừ sạch
Như núi chẳng lay động
Nơi nhiễm chẳng nhiễm ô
Nơi sân chẳng khởi sân

[38]
Tâm ai được như thế
Mới biết tung tích khổ
Không hại không nhiễm ác
Đầy đủ tịnh giới luật
Ăn uống biết chừng mực
Giường nệm thì cũng thế
Tu ý cầu phương tiện
Là lời chư Phật dạy

[39]
Hành giả quán sát tâm
Phân biệt định ý niệm
Khi được vào thiền định
Liền được niềm an vui

[40]
Hộ ý tự trang nghiêm
Ganh người nghĩ cho ta
Gặp buồn chẳng lo khổ
Người trí luôn tư duy

[41]
Ai không thủ hộ tâm
Tà kiến sẽ tổn hại
Cùng với tâm hí luận
Họ sẽ vào tử lộ

[42]
Cho nên phải hộ tâm
Bình đẳng tu tịnh hạnh
Chánh kiến luôn tại tiền
Phân biệt pháp sanh diệt

[43]
Bhikṣu trừ ngủ say
Diệt khổ chẳng còn tạo
Hàng tâm trừ dục lạc
Hộ tâm chớ lơ là

[44]
Hữu tình tâm mê lầm
Nên chịu khổ địa ngục
Hàng tâm được an vui
Hộ tâm chớ lơ là

[45]
Hộ tâm chớ lơ là
Tâm là cửa vi diệu
Bảo hộ không rỉ chảy
Liền đắc Đạo tịch diệt