Kết một tràng hoa

31

  Trung Bộ Kinh là một trong năm bộ cốt lõi thuộc văn hệ Nikaya, có 152 bài. Mỗi bài kinh là một pháp học, pháp hành cho những ai “thừa tự pháp”(2) và “thuần thục pháp các bậc Thánh, tu tập pháp các bậc Thánh…”(3) sẽ gặt hái được những bông hoa tuệ giác, hoa giới đức. Trong đó, chánh niệm được xem như sợi dây xâu kết những bông hoa thành một tràng hoa.


Có thể nói, trên đường trở về tìm sự bình an, tĩnh tại cho chính mình, chánh niệm là pháp hành quan trọng nhất khi thực hành Thân hành niệm trong bốn Niệm Xứ thân, thọ, tâm, pháp. Vì “Đây là con đường độc nhất đưa đến thanh tịnh cho chúng sanh, vượt khỏi sầu não, diệt trừ khổ ưu, thành tựu chánh trí, chứng ngộ Niết Bàn.” (4)

Người có năng lực chánh niệm là người sống chậm, sống tỉnh giác, nhận diện rõ từng hơi thở vào ra, tuệ tri rõ từng động thái của thân “khi bước tới bước lui, ngó tới ngó lui, khi co tay, duỗi tay, khi mang áo, mang y, bát, khi ăn, uống, nhai, nếm, khi đại tiện, tiểu tiện, khi đi, đứng, ngồi, ngủ, thức, nói, im lặng, biết rõ việc mình đang làm. Thân thể được sử dụng như thế nào, vị ấy tuệ tri thân như thế ấy.” (5)

“Bởi thế, người có trí
Hãy tinh cần ngày đêm
Tu tập thân hành niệm
Đem lại nhiều lợi ích.” (6)

Thực tập thân hành niệm là thúc liễm thân, tâm trong mọi thời, mọi động tác giúp ta có năng lực chánh niệm đủ mạnh để chế ngự những cảm xúc, kiểm soát những tâm bất thiện khi căn trần tiếp xúc, nhận diện được những tâm thức lang thang đi vào ngõ vắng. Đó là những khơi gợi được trình bày bằng tất cả sự cẩn trọng:

Qua ngõ vắng,
lá rụng đầy,
tôi theo con đường nhỏ,
đất hồng như môi son
bé thơ,
bỗng nhiên,
tôi cẩn trọng,
từng bước chân đi. (7)

“… bổng nhiên, tôi cẩn trọng…” như một lời mời gọi năng lực chánh niệm có mặt qua từng bước chân an lạc vững chãi trong hiện tại, và “…chỉ có pháp hiện tại, tuệ quán chính ở đây.” (8)

Như vậy, pháp chánh niệm đã vận hành xuyên suốt trong mạch chảy của bảy chi phần còn lại. Ở đó, nó không chỉ là những pháp học, pháp hành cho mỗi hành giả mà ngay cả Đức Thế Tôn-bậc Đạo Sư của trời người cũng không rời chánh niệm, vì lòng từ mẫn mà an trú ba niệm xứ trong ba hội chúng nghe pháp. “Với hội chúng biếng nhác, Ngài không hoan hỷ, nhưng không dao động, chánh niệm, tỉnh giác; Với hội chúng có một số siêng năng, một số biếng nhác, thái độ Ngài không hoan hỷ cũng không không hoan hỷ… Như Lai trú xả, chánh niệm tỉnh giác; Với hội chúng có đa số siêng năng, Như Lai hoan hỷ và cảm giác hoan hỷ, sống không dao động chánh niệm, tỉnh giác.” (9)

Từ lời kinh nhìn về sự vận hành của kiếp sống trong thời điểm hiện tại, đặc biệt là mối đe dọa đến con người trước các chủng mới của virus corona. Ẩn dưới sự nhỏ nhiệm của mình, Covid 19 đã thực sự khiến thế giới loài người phải khiếp sợ bởi quyền lực lớn lao và tinh vi của nó khi loại virus này là nguyên nhân bắt cả thế giới phải sống chậm, ngồi yên! Trong thực trạng đó, gần 80 thành viên của Ni giới năm Châu đăng ký lớp học kinh Trung Bộ online cũng ngồi yên, chánh niệm. Cùng nhau đọc 152 bài kinh với tinh thần “Ba không, một có”: “Không bằng cấp; Không giỏi dở, không cao thấp; có pháp hành.” Khẩu hiệu lan tỏa, huynh đệ vui học, vui tu nhờ vậy bất thiện pháp giảm, thiện pháp tăng. Đó cũng là những đóa hoa xâu kết lại thành một tràng hoa dâng lên cúng dường Đức Thế Tôn nhân ngày Khánh Đản PL 2565.

Tâm Trí


1 Viết về Kinh Pháp Cú Hán Tạng – Thiền sư Nhất Hạnh;
2 Thừa Tự Pháp số 3;
3 Pháp môn căn bản số 1;
4 Kinh Niệm Xứ số 10;
5 Thân Hành Niệm số 119;
6 Thanh Tịnh Đạo tập 1, trang 461;
7 Cẩn trọng – Thiền Sư Nhất Hạnh;
8 Kinh Nhất dạ hiền giả số 131-134;
9 Phân biệt sáu xứ 137