Hội chứng rung giật cơ lành tính

1641

– Thính giả Nguyễn Minh Hải hỏi:
“Chào Bác sĩ, tôi là Nguyễn Minh Hải, 46 tuổi. Xin bác sĩ vui lòng tư vấn cho tôi những triệu chứng sau:
1) Các bác sĩ tại Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM kết luận tôi bị Rối loạn lo âu. Thuốc đã điều trị là sertraline 50mg. Tôi cho rằng bệnh này là do nguyên nhân xã hội (sức ép về công việc, lo toan về cuộc sống) nên tôi có thể tự điều trị được. Uống thuốc sertraline còn cảm thấy khó chịu hơn là không uống.
2) Sau khi kiểm tra điện cơ, các bác sĩ kết luận tôi bị rối loạn vân mạch Tetany. Các thuốc đã điều trị là davyca 75mg và elavil 25mg. Sau thời gian điều trị uống calcium thì dấu hiệu này đã giảm rõ rệt, các cơ chân tay không còn khó cử động nữa.
3) Từng sợi cơ trong từng bó cơ khắp cơ thể bị giật rất khó chịu, các bác sĩ chẩn đoán là bị giật cơ CRNN. Các bác sĩ đang cho tôi uống calcium carbonat, magnesi. Hiện tại huyết áp của tôi ổn định 120/80, nhịp tim từ 75-90. Tôi thường ngủ từ 12 giờ khuya đến 8 giờ sáng, ăn uống không tốt như trước.
4) Tôi bị viêm gan B đã 30 năm nhưng chưa điều trị, các chức năng gan hiện nay vẫn ổn định, hình ảnh gan chưa có gì bất thường.
5) Tôi đã cắt túi mật do có sỏi.
6) Tôi bị viêm đại tràng và đang điều trị.
Xin bác sĩ cho biết bệnh co giật cơ CRNN là do nguyên nhân nào và có điều trị được không? Liệu bệnh này có dẫn đến động kinh hay đột quỵ ( Stroke) không và xin tư vấn giùm tôi cách thức điều trị. Xin cảm ơn Bác sĩ.

Bác sĩ Hồ Văn Hiền trả lời:
Hôm nay chúng ta chỉ bàn đến một triệu chứng gọi là “Benign fasciculation syndrome” (BFS), tạm dịch là “Hội chứng rung giật cơ lành tính”, có thể tương

đương với “Chứng giật cơ chưa rõ nguyên nhân” mà vị thính giả nhắc đến. Vì theo nguyên tắc, chúng ta không thể ý kiến về một trường hợp cá biệt, và thêm nữa những thuật ngữ dùng ở Việt Nam hơi khác thuật ngữ tiếng Anh tại Mỹ, nếu đi vào chi tiết có thể gây hiểu lầm.đương với “Chứng giật cơ chưa rõ nguyên nhân” mà vị thính giả nhắc đến. Vì theo nguyên tắc, chúng ta không thể ý kiến về một trường hợp cá biệt, và thêm nữa những thuật ngữ dùng ở Việt Nam hơi khác thuật ngữ tiếng Anh tại Mỹ, nếu đi vào chi tiết có thể gây hiểu lầm.Về từ ngữ: fasciculation gốc chữ fascia, nghĩa là một chùm, một bó, ở đây, nói về một bó sợi cơ (fasciculus,a bundle of muscle fibers). Mỗi sợi cơ là một tế bào riêng rẻ, hình dài; có bắp cơ (muscle) chứa hàng ngàn sợi cơ, có bắp cơ chỉ có vài chục sợi cơ. Lúc có dòng điện từ các dây thần kinh kích thích, các sợi cơ sẽ co vào trong một thời gian rồi giãn ra.Trong BFS, một nhóm sợi cơ co giật mà mình không kiểm soát được, chứ không phải toàn cơ bắp, ở những cơ bình thường mình cử động theo ý muốn. Những nơi thường xảy ra là mí mắt, cánh tay, cẳng chân, bàn chân; nhưng cũng có khi ở lưỡi, họng. Rung giật ngưng lúc mình cố tình cử động phần cơ bắp đó, nhưng lại tái diễn lúc mình giữ yên, có thể lan ra vùng bên cạnh, hoặc nhảy qua vùng khác, ví dụ như từ dưới bàn chân, nhảy lên đầu, xuống bụng. Đặc biệt là các cơ không bị liệt, hay bị yếu đi.Các triệu chứng khác:- Mệt mỏi;- Đau nhức cơ bắp;- Lo âu;- Yếu, mau mệt, co rút bắp thịt;- Cảm thấy nghẹn họng (globus sensation, như có cục gì trong họng);- Ngứa;- Rung tay chân (tremor);- Tăng các phản xạ gân xương (hyperreflexia).Nguyên nhân: Chưa hiểu rõ, có thể ở các sợi cơ, các tế bào thần kinh vận động hay nơi tiếp xúc giữa tế bào thần kinh và cơ. Có thể do thiếu magnesium, thiếu calcium do thiếu vitamin D.Một số thuốc: Benadryl dùng lâu dài, morphine lúc cai thuốc có thể gây ra co giật bó sợi cơ.Định bệnh:Căn cứ trên triệu chứng lâm sàn, bác sĩ cần chắc chắn là các cơ không bị liệt hay yếu. Cần loại bỏ trường hợp thiếu calci, magnesium, vitamin D, liên hệ tới việc dùng thuốc.BFS khác với những trường hợp mà fasciculation có thể là thành phần một số bệnh làm bại liệt mà nguyên nhân nằm ở các tế bào thần kinh vận động của tuỷ sống “Motor neuron disease”. Như bệnh ALS (Amyotrophic lateral sclerosis) cũng có fasciculation nhưng triệu chứng chính là các cơ bị teo và bắt đầu ở hai chân bị yếu, hay đi vấp ngã; bệnh nhân chỉ sống được vài năm. Trong cơ điện đồ (EMG) của ALS, có dấu hiệu dây thần kinh bị hư hại, có thể có fasciculation trong EMG (nhưng không đặc thù cho bệnh này), do đó dể gây lẫn lộn giữa benign fasciculation syndrome (bệnh hiền, EMG bệnh thường) và ALS.Chữa trị:- Giảm stress; chữa rối loạn lo âu. Hai thuốc bệnh nhân từng dùng trong nhóm này: sertralin (zoloft), amitryptyline (elavil).- Một số thuốc dùng chữa bệnh rung vô căn (essential tremor): beta blocker, thuốc chống co giật (anticonvulsivant) cũng được dùng cho BFS.• Propanolol là thuốc ngăn chặn tác dụng kích thích của loại neurotransmitters như adrenaline (chất tiết tuyến thượng thận). Phản ứng phụ: mệt mỏi, nghẹt mũi, tim đập chậm, không dùng cho người bị suyễn.• Primidone là một thuốc chống động kinh, có thể làm buồn ngủ, lờ đờ, buồn nôn, mất thăng bằng.• Gabapentin (neurontin) chủ trị động kinh. Một thuốc bệnh nhân từng dùng trong nhóm này: pregabalin (dayvica).- Tránh cà phê, thuốc lá.- Sống lành mạnh điều độ, tập thể thao, thể dục, thiền, đọc kinh, yoga, ngủ đủ giờ, tránh thức khuya, ăn ngủ bất thường, stress.Dự hậu:Đa số bệnh nhân thuyên giảm với thời gian. Chữa bệnh lo âu (anxiety) là yếu tố quan trọng nhất. Có khi bệnh nhân tự khỏi bịnh (spontaneous remission). Nếu bác sĩ không chắc chắn là bệnh BFS mà có thể có dấu hiệu của các bệnh tế bào thần kinh vận động (motor neuron disease) như teo cơ, liệt, yếu cơ, bác sĩ sẽ cần theo dõi bệnh nhân theo định kỳ, bệnh nhân cần cho bác sĩ biết nếu thấy triệu chứng nặng thêm, hay có triệu chứng mới xuất hiện; với thời gian có thể sẽ kết luận dứt khoát hơn. Theo những tài liệu tôi tìm được, không thấy có liên hệ giữa chứng động kinh và đột quỵ với bịnh BFS.Những nhận xét trên đây hoàn toàn tổng quát, trong mục đích thông tin. Bệnh nhân cần được bác sĩ khám và hướng dẫn chi tiết hơn.Chúc bệnh nhân may mắn!