Gì cũng phôi pha

13

  Đang ngủ trưa bỗng tôi nghe một tiếng “xoảng” vang lên bên ngoài cửa sổ. Trong tích tắc tôi liền biết đó là tiếng bình trà vỡ. Tôi bật người dậy ngó ra. Cái nắp bình trà giờ chỉ còn là những miếng vụn vỡ nằm tung tóe trên nền gạch bông. Thủ phạm là con mèo vàng có cái tên rất dịu dàng: Mỹ Vị.


Tôi không thường mua mấy dụng cụ uống trà nên không rành về giá cả. Tôi cũng không am hiểu mấy về nghệ thuật pha trà và uống trà nên càng không có con mắt thẩm mỹ để đánh giá nó đẹp xấu. Nhưng đối với tôi, nó có giá trị không phải ở trị giá. Cũng không phải ở nghệ thuật tạo hình. Mà nó có giá trị tinh thần, là kỷ vật đánh dấu những tháng ngày đầu tiên tôi tập tành uống trà. Và nó còn quý ở chỗ là chủ nhân của bình trà ấy là người mà tôi rất trân trọng.

Thế nên khi tiếng “xoảng” vang lên, thì tim tôi cũng ngập tràn những vụn vỡ. Vì tôi biết chắc là bình trà mà tôi vẫn hằng nâng niu giờ đây đã theo duyên giả hợp mà tán thất.
Khi mở cửa bước ra, nhìn thấy hiện trường và đôi mắt tròn xoe đầy sợ hãi của con mèo thủ phạm, tôi cũng kịp đọc một câu thần chú để trấn an mình: “Cái này không phải của ta”. Và bật cười một mình. Con mèo thấy tôi cười to nó càng sợ hãi hơn bèn phóng một mạch lên núi trốn.

Miệng thì cười vậy đó chứ tâm thì phải mất mươi giây mới hết sững sờ trong cái cảm giác “xót của”.

Dù sao thì bình cũng đã vỡ rồi, có chắp nối thế nào cũng đâu còn nguyên vẹn. Và dù có mua cái mới giống hệt cũng đâu mang một giá trị tinh thần vẹn nguyên như lúc đầu.
Một lần nữa tôi lại tự cười với mình khi nghĩ rằng sự xuất hiện của bình trà trong gian phòng bé nhỏ đã giúp tôi trở về với sự tĩnh lặng của tâm hồn. Vậy mà cũng chính bình trà ấy đã làm tâm tôi xáo động trong một chiều lộng gió.

Bất chợt tôi nhớ đến câu chuyện của ông lão đập ấm…

Trên con phố cổ nọ, có một người thợ rèn già sống bên trong một lò rèn nhỏ xíu. Bất cứ lúc nào đi ngang qua, mọi người cũng đều có thể nhìn thấy ông lão đang nằm trên một chiếc ghế trúc, nhắm hờ mắt, bên cạnh là một cái ấm Tử Sa (một loại ấm pha trà của Trung Quốc).

Việc buôn bán của ông lão không tốt cũng không xấu. Thu nhập cũng đủ cho ông ấy uống trà và ăn cơm mỗi ngày. Ông đã già rồi, không còn cần những thứ dư thừa nữa, vì vậy nên ông vô cùng hài lòng với cuộc sống hiện tại của mình.

Có một ngày, một người buôn đồ cổ đi ngang qua phố, ngẫu nhiên nhìn thấy cái ấm Tử Sa bên cạnh ông lão thợ rèn. Nhận ra cái ấm đơn giản và trang nhã, mang phong cách của Đới Chấn Công (một nghệ nhân nổi tiếng thời nhà Thanh) nên anh ta vô cùng vui mừng và ngạc nhiên, vì Đới Chấn Công nổi tiếng là người “nặn bùn thành vàng”, nghe nói tác phẩm của ông hiện tại chỉ còn lại ba cái: Một cái ở trong viện bảo tàng của một tiểu bang New York ở Mỹ; một cái ở trong viện bảo tàng Cố Cung ở Đài Loan; còn một cái trong tay một Hoa Kiều người Thái. Vị thương nhân cầm cái ấm lên ngỏ ý mua nó với giá rất cao. Ông lão thợ rèn ban đầu rất kinh ngạc nhưng sau đó vẫn từ chối, vì cái ấm này là ông nội ông để lại cho ông, ba đời thợ rèn nhà họ đều uống nước từ cái ấm này.

Mặc dù không bán cái ấm đi nhưng từ lúc người buôn đồ cổ đó đến, ông suy nghĩ đắn đo rất nhiều. Món tiền mà cái ấm mang lại sẽ cho ông một cuộc sống sung sướng đến mãn đời mà không cần phải ngày ngày làm nghề rèn nặng nhọc nữa. Vả lại, với số tiền đó, ông có thể mua một cái ấm đắt tiền khác để uống trà cũng được chẳng sao cả. Đêm đó, lần đầu tiên trong đời ông bị mất ngủ.

Cái ấm này đã bên ông gần 60 năm, hơn nữa từ trước đến nay ông vẫn luôn nghĩ nó cũng chỉ là một cái ấm bình thường mà thôi. Trước đây ông chỉ nằm trên chiếc ghế trúc uống nước, đặt cái ấm lên trên chiếc bàn nhỏ và nhắm mắt lại, bây giờ thì ông liên tục phải ngồi dậy nhìn đi nhìn lại nó vì sợ ai đó đánh cắp, khi rót trà uống tay ông cũng run run vì sợ nó vỡ.

Việc này khiến ông lão rất khó chịu. Không chỉ dừng lại ở đó, kể từ khi biết ông có cái ấm giá trị, mọi người tò mò ùn ùn kéo đến xem rồi đêm đêm rình rập ngoài cửa chờ ông lão đi ngủ lẻn vào xem. Cuộc sống của ông lão hoàn toàn bị xáo trộn, không còn thảnh thơi như trước nữa.

Khi người buôn đồ cổ đó quay lại lần thứ hai và mang theo số tiền gấp đôi, ông lão gọi hàng xóm xung quanh đến, cầm cái búa đập vỡ cái ấm thành những mảnh vụn trước mặt mọi người.

Trái tim của ông lão thợ rèn đã bị rung động trước giá trị của cái ấm, sự yên tĩnh an nhàn vốn có trong cuộc sống trước đây cũng đã bị phá vỡ. Vào lúc ông lão giơ chiếc búa lên, cũng là lúc ông lão tìm lại được sự yên tĩnh và an nhàn vốn có của mình.

Có lẽ ai trong cuộc đời cũng có một hoặc nhiều “cái ấm quý” như vậy.

Những thứ mà ta xem như báu vật trong đời mình, nào là tài sản, vợ con, nhà cửa, xe cộ, ruộng vườn, chức vị, danh tiếng… cũng là một loại “ấm quý”. Theo tôi, dũng cảm buông bỏ không có nghĩa là nhất định phải “đập vỡ cái ấm quý” mà là “đập vỡ chính tư tưởng chấp thủ trong tâm mình”. Thay vì mang tâm trạng lo lắng bất an sợ mất sợ vỡ, ta hãy bình yên thưởng trà từ cái ấm ấy. Và nếu một hôm nào đó, vì một nhân duyên nào đó trong vô vàng những nhân duyên bất trắc, cái ấm vụt mất khỏi tầm tay, ta có thể bình thản độc thoại với chính mình: “không có gì là mãi mãi”.

Câu chuyện trên đã an ủi tôi phần nào. Chợt nhận ra một chân lý mà ai ai cũng biết, biết nhưng lại hay quên: “Nhân sinh ngắn ngủi, vạn vật vô thường”.

Nếu biết mạnh dạn buông bỏ những thứ tình chấp làm mình đau khổ thì cuộc sống sẽ trở nên nhẹ nhàng, đường về sẽ thênh thang nhẹ bước. Bằng không, đôi vai nặng gánh hành trang thì làm sao có thể giữ vững bước chân nhịp nhàng trên con đường dài cho được.
Khi một sự việc đến dù vui hay buồn cũng xin dặn lòng tỉnh thức. Nếu không đủ bình tĩnh đối diện thì hãy học cách chấp nhận cho qua.

“Rồi chợt một ngày ta nhận ra
Trên đời mọi thứ sẽ phôi pha
Không chi chắc thật và miên trường
Niệm Phật tu thân vượt ái hà”.

Xin tặng bạn câu thần chú xem như là chiếc ô bé nhỏ gửi đến bạn trong những ngày mưa giăng ngập lối: “Gì cũng qua, gì cũng phôi pha, ta bà ha!”

Hải Vân, mùa bão cuối năm 2020.

Như Tuyết