Dự án phiên dịch Tam Tạng Thánh Điển Phật Giáo Viêt Nam:
Chỉ đạo tại lễ ra mắt 2 bộ kinh đầu tiên

174

[:vi]

  Hòa cùng niềm vui chung của GHPGVN và Tăng Ni, Phật tử cả nước chuẩn bị đón mừng kỷ niệm 39 năm ngày thành lập GHPGVN (1981 – 2020), chiều ngày 06/11, Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam (VNCPHVN) đã ra mắt Trường Bộ Kinh và Trung Bộ Kinh, 2 tập đầu tiên thuộc công trình lịch sử “Tam tạng Thánh điển Phật giáo Việt Nam” (TTTĐPGVN), đánh dấu sự khởi đầu của phiên bản Đại tạng kinh Việt Nam hoàn thiện nhất từ trước đến nay.

Buổi lễ được sự quang lâm chứng minh và tham dự của chư Tôn đức lãnh đạo GHPGVN và các cơ quan liên hệ. Thay mặt Trung ương GHPGVN, HT. Thích Thiện Nhơn đã hoan hỷ tán dương công đức và có lời chỉ đạo đến toàn thể chư Tôn đức VNCPHVN và Ban Biên tập TTTĐPGVN.

Người xưa từng nói: “Văn hóa còn là dân tộc còn”. Dân tộc Việt Nam nói chung và Phật giáo Việt Nam nói riêng cũng như thế. Đức Phật từng dạy chúng đệ tử phải truyền bá giáo pháp theo từng ngôn ngữ địa phương. Những lời dạy đó được lưu lại thành Tam tạng Thánh điển và lan truyền khắp nơi trên năm châu bốn biển. Trung Hoa là một trong những quốc gia sớm đã hình thành được Đại tạng kinh của riêng mình. Từ thời nhà Đinh, các sứ giả nước ta đã sang Trung Hoa thỉnh Đại tạng kinh Hán văn và sử dụng tạng này mãi về sau. Mặc dù đó cũng là những lời dạy của Đức Phật nhưng vẫn là tiếng Hán, người Việt chưa thuận duyên trong việc học Phật.

Đối với Phật giáo Việt Nam đã 2.000 năm hiện diện trên đất nước này, trải qua các thời kỳ lịch sử, chư Tôn đức lãnh đạo Giáo hội từng thời kỳ đều có một tâm nguyện chung, đó là làm thế nào hình thành được Đại tạng tiếng Việt, để biểu thị được bản sắc văn hóa dân tộc cũng như văn hóa Phật giáo Việt Nam. Cho nên, các bậc Tôn túc nhiều thế hệ đã rất tâm huyết, dày công trong công việc này và tạo nên một số điểm chấm sáng giá, nhưng cho đến nay vẫn chưa có một công trình cụ thể nào hoàn chỉnh, hội đủ tính thống nhất, chặt chẽ, khoa học và liên tục như công trình của chúng ta hôm nay.


Nhìn lại quá khứ, vào ngày 08/7/1973, Viện Hóa Đạo thuộc GHPGVN Thống Nhất đã quyết định thành lập Hội đồng Phiên dịch Đại tạng kinh đầu tiên, quy tụ quý Hòa thượng Trí Tịnh, Minh Châu, Trí Quang, Quảng Độ, Thiện Siêu,… Trong đó, HT. Thích Trí Tịnh làm Chủ tịch và HT. Thích Minh Châu làm Phó Chủ tịch. Thành công của Hội đồng là cho ra đời hai bộ dịch phẩm: Trường, Trung, Tăng Nhất, Tạp A-hàm và Trường, Trung Bộ Kinh. Đến năm 1975, thuận theo thời cuộc, tất cả công việc phiên dịch của Hội đồng đành phải gác lại.
Đến Đại hội Đại biểu Phật giáo toàn quốc nhiệm kỳ II (1986 – 1991), VNCPHVN được thông qua quyết định thành lập và chính thức được cấp phép đặt trụ sở tại TP. Hồ Chí Minh và Phân viện tại TP. Hà Nội. Năm 1990, Viện thành lập Hội đồng Phiên dịch và Ấn hành Đại Tạng Kinh Việt Nam, tiếp tục đạo nghiệp phiên dịch Đại tạng kinh Việt Nam.

Năm 2003, Hội đồng Chỉ đạo Phiên dịch và ấn hành Đại tạng kinh Việt Nam được thành lập. HT. Thích Minh Châu được suy cử làm Chủ tịch, Thầy Chơn Thiện làm Tổng Thư ký, cư sĩ Trần Tuấn Mẫn làm Thư ký, Thầy Minh Chi đặc trách từ vựng, TT. Thích Giác Toàn đặc trách tài chánh, Thầy Thích Phước Sơn đặc trách hiệu đính và HT. Thích Thiện Hào làm Trưởng ban tài trợ. Với sự miệt mài hơn một năm, công tác phiên dịch và ấn hành dựa trên bản dịch của Học viện Phật giáo, Viện Cao đẳng Huệ Nghiêm và Học viện Trung phần, hai bản dịch đó được hiệu đính rất kỹ bởi HT. Thích Thiện Siêu và TT. Thích Thanh Từ, Hội đồng Phiên dịch và ấn hành Đại tạng kinh Việt Nam đã duyệt lại và thực hiện được 34 tập. Tuy nhiên, trong thời gian một năm, Hội đồng chỉ thực hiện được hai tập đầu. Ngày 31/8/1981, Hội đồng cũng làm lễ giới thiệu ra mắt hai tập kinh đầu tiên tại Chùa Xá Lợi, lúc đó là Văn phòng II của GHPGVN, dưới sự chứng minh của Cố Trưởng lão HT. Thích Trí Tịnh.

GHPGVN có hai thời điểm vui mừng nhất: 31/8/1991, lễ ra mắt hai tập kinh đầu tiên của Hội đồng Phiên dịch và ấn hành Đại tạng kinh Việt Nam thuộc Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam do HT. Thích Minh Châu làm Viện trưởng và Chủ tịch Hội đồng. Tuy nhiên, sau thời gian thực hiện được 34 tập, Hòa thượng lâm bệnh và hết nhiệm kỳ. Qua nhiệm kỳ kế, HT. Thích Trí Quảng đảm nhiệm, vì Hòa thượng bận nhiều Phật sự, cả nhiệm kỳ 5 năm không tiếp tục công việc này. Vì thế, công tác phiên dịch bị gián đoạn.

Qua đến nhiệm kỳ VIII (2017 – 2022), nhân sự được thay đổi, với sự lãnh đạo của HT. Thích Giác Toàn, Trung ương GHPGVN đã ký Quyết định 103 ngày 26/02/2018, bổ nhiệm Hội đồng Điều hành Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam do HT. Thích Giác Toàn làm Viện trưởng cùng 11 Trung tâm. Sau 6 tháng, quyết định bổ sung 391 ngày 13/10/2018, bổ sung TT. Thích Nhật Từ đặc trách Đại tạng kinh Việt Nam. Từ đó, Viện tiếp tục công việc phiên dịch và ấn hành Đại tạng kinh Việt Nam.

Với cách làm và phương thức mới nên Đại tạng được hình thành tên mới: Thánh điển Phật giáo Việt Nam. Ban Thường trực HĐTS có phần góp ý để có sự dung hòa, cho nên, cần sử dụng danh từ thống nhất, đó là “Tam tạng Thánh điển Phật giáo Việt Nam” và được sử dụng một cách liên tục trong thời gian qua. Ban Biên tập và ấn hành đã làm việc một cách không mệt mỏi để có được thành quả như ngày hôm nay. Như vậy, có thể nói hôm nay là một ngày vui mừng nhất của GHPGVN, sau ngày vui mừng lần thứ nhất (ngày 31/8/1991) diễn ra tại Chùa Xá Lợi. Hôm nay, lần vui mừng thứ hai được diễn ra của GHPGVN và Tăng Ni Phật tử Việt Nam nói chung và Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam nói riêng, được diễn ra tại trụ sở Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam (Q. Phú Nhuận, TP.HCM).

Qua đó, chúng ta thấy được sự phát triển ổn định bền vững của GHPGVN thông qua Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, cũng nói lên được sự học thuật của Phật giáo Việt Nam và sự phiên dịch và ấn hành Đại tạng kinh của Giáo hội một cách liên tục, có sự quyết tâm của toàn thể các thành viên trong Ban Biên tập và ấn hành đã làm việc không mệt mỏi trong thời gian 2 năm qua để đạt được kết quả như ngày hôm nay, trên tay chúng ta có được 2 bộ Trường Bộ Kinh và Trung Bộ Kinh, 2 tập đầu tiên của TTTĐPGVN Thượng tọa bộ. Đây cũng là tín hiệu đáng mừng cho tất cả những công việc còn lại trong thời gian sắp tới.
Từ đây đến cuối năm sẽ hoàn thành tiếp 2 tập là Tăng Chi Bộ Kinh và Tương Ưng Bộ Kinh, hoàn tất phần phiên dịch của cố HT. Thích Minh Châu, cũng có nghĩa hoàn thành tạng Nguyên thủy (Thượng tọa bộ) của Phật giáo Nguyên thủy (Trường, Trung, Tăng Chi và Tương Ưng Bộ).

Bước sang năm 2021, sẽ thực hiện hoàn tất Bản Duyên 7.000 hoặc 10.000 trang và tiếp theo là các bản kinh Đại thừa của cố Trưởng lão HT. Thích Trí Tịnh. Nhân đây, chúng tôi cũng mong mỏi HT. Thích Hoằng Tri, người kế thừa sự nghiệp của Trưởng lão HT. Thích Trí Tịnh, hoan hỷ nhường bản quyền tất cả các bản dịch kinh điển Đại thừa của cố Trưởng lão HT. Thích Trí Tịnh (Pháp Hoa, Hoa Nghiêm, Niết-bàn, Bát Nhã, Bảo Tích, Phương Đẳng,…) cho Hội đồng Phiên dịch và ấn hành Đại tạng kinh Việt Nam tu chỉnh để ấn hành vào cuối năm 2021, để hoàn thành kế hoạch như đã dự kiến và năm 2022, trước khi kết thúc nhiệm kỳ đã ấn định. Mong rằng chúng ta sẽ hoàn thành được phần Đại thừa của HT. Thích Trí Tịnh. Đến nhiệm kỳ 2022 – 2027 sẽ hoàn thành tất cả Kinh, Luật, Luận của Đại thừa. Phần còn lại là chú sớ của các vị Tổ sư cũng như phần Tục tạng và Hậu tạng sẽ tiếp tục thực hiện về sau.

Với tinh thần, ý chí và sự quyết tâm của toàn thể Giáo hội, chư Tôn đức Tăng Ni lãnh đạo Giáo hội chắc chắn rằng công việc của chúng ta làm ngày nay sẽ đạt được kết quả tốt đẹp và chắc chắn sẽ thành tựu, vì với việc làm rất kinh nghiệm, bài bản, khoa học và sự quyết tâm cao, đặc biệt là sự hộ trì của Tam bảo, gia trì của các vị cố Trưởng lão Hòa thượng đã hằng mong mỏi có được một bộ Đại tạng kinh Việt Nam như cố Trưởng lão HT. Thích Trí Thủ, HT. Thích Thiện Siêu, HT. Thích Thiện Hào, HT. Thích Trí Tịnh, HT. Thích Minh Châu, HT. Thích Chơn Thiện,… chắc chắn sẽ hộ trì cho tất cả các vị đầy đủ năng lực, sức mạnh, trí tuệ để hoàn thành công việc phiên dịch và ấn hành chú sớ Đại tạng kinh Việt Nam được gọi theo tên mới là Tam tạng Thánh điển Phật giáo Việt Nam.

Về phần mình, trong hội nghị thường niên tới đây, Trung ương GHPGVN sẽ kêu gọi các BTS GHPGVN các tỉnh, thành đăng ký mỗi tỉnh thỉnh Tam tạng Thánh điển Phật giáo Việt Nam, để công tác phát hành được hanh thông, tốt đẹp và Đại tạng sẽ đến được tất cả các cơ sở tự viện trong phạm vi cả nước. Đồng thời, chúng tôi cũng tán thán công đức của các vị đã có hảo tâm ủng hộ tài chánh gần 10 tỷ qua. Mong các vị sẽ tiếp tục ủng hộ tài chánh để bộ phận in ấn và phát hành của Viện được hanh thông và hoàn thành các công tác tốt đẹp, nhất là Nhà Xuất bản Hồng Đức, nhà nhập khẩu giấy,… sẽ tiếp tục mạnh dạn làm công việc công đức này đối với Đạo pháp và hoàn thành công việc Pháp bảo vô giá này. Đây là công đức vô lậu, sẽ đời này đời sau mãi mãi sẽ trở thành của quý mà quý vị mang theo và không bao giờ mất. Đối với Pháp bảo vô giá được hằn sâu trong tâm trí của quý vị.


Cuối cùng, thay mặt Trung ương GHPGVN, chúng tôi sẽ ủng hộ hết mình chư Tôn đức trong Hội đồng Điều hành Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, Ban Phiên dịch và ấn hành Đại tạng kinh Việt Nam trong thời gian tới, từng giai đoạn, từng vấn đề một trong công tác phiên dịch. Kính chúc toàn thể chư Tôn đức và quý vị được an lạc trong Chánh pháp và thành tựu công đức Pháp bảo.

Nam mô Công Đức Lâm Bồ tát ma ha tát.

HT. Thích Thiện Nhơn

[:]