Chơn thường trong vô thường

13

  “Trắng ngần nho nhỏ dáng thanh thanh
Năm cánh xinh xinh kết hợp thành
Lá điểm trời xanh hoa Chiếu Thuỷ
Lung linh bóng nước dệt thành tranh”.

Sáng nay, chợt thấy lòng bình yên quá đỗi, có lẽ nơi mảnh sân vườn chùa đã cho tôi cảm giác ấy. Hít một hơi thật sâu để cảm nhận được mùi hương từ những chiếc lá, mùi hương của hoa Mai Chiếu Thủy nhẹ nhàng, thơm mát tỏa ra từ những nụ hoa nhỏ xíu, trắng muốt. Những bông hoa ấy nhỏ bé, mong manh nhưng hương thơm thật kỳ diệu, nhẹ nhàng nhưng lại thấm sâu vào lòng người khiến cho tâm hồn ta trở nên lắng đọng. Những ngày này, cả nước đang căng mình chống dịch, ai cũng lo lắng, tâm trạng mọi người như trĩu nặng. Để tìm chút bình an trong tâm hồn, tôi thường đến khu vườn chùa để được đắm mình trong không gian yên tịnh đó. Lặng nghe tiếng lá, tiếng chim ríu rít gọi bầy, được ngắm nhìn cỏ cây hoa lá, cảm thấy như mình được trở về với thiên nhiên. Và kìa những giọt sương đêm bé nhỏ đọng lại dưới những tàn cây, dưới những chiếc lá, đã thức giấc sau một đêm dài kết tụ của hơi nước và không khí về đêm, chúng vô tư lăn nhẹ trên từng chiếc lá mỗi khi cơn gió thổi tới. Những giọt sương đêm ấy nhẹ nhàng, mong manh, không ào ạt như những cơn mưa, không tan như mây trời, nó long lanh như những hạt pha lê, trong veo và thuần khiết.

“Hoa xinh tươi nhuộm trắng ở ven đường
Bao sương sớm tan dần trong nắng ấm
Bầu trời xanh một màu xanh thăm thẳm
Vài chòm mây trắng bạc lững lờ trôi”.

Khi nắng lên là lúc những hạt sương ấy đẹp nhất, lóng lánh những sắc màu để rồi trong phút chốc co mình lại, vỡ vụn dưới ánh mặt trời. Dù chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn ngủi nhưng những hạt sương ấy vẫn làm mát cho hoa và lá, giữ ẩm cho đất, nó vẫn vui tươi đón lấy ánh mặt trời, là nét chấm phá làm cho bức tranh thiên nhiên trở nên tuyệt đẹp.

“Hãy thở đi em và sống cho trọn vẹn
Thân tâm an bình trong ý thức lắng nghe”.

Cuộc đời người cũng thế, cũng ngắn ngủi và mong manh như những hạt sương kia. Thân của chúng ta, đều do Ngũ uẩn hợp thành, do nhiều nhân, nhiều duyên, đủ các yếu tố kết hợp lại, nên thân này không có thực thể, tất cả đều nằm trong định luật vô thường, nó mong manh như giọt sương trên đầu ngọn cỏ. Hữu tình nằm trong bốn tướng: “Sanh, trụ, dị, diệt” hay “Sanh, lão, bịnh, tử”. Vô tình cũng nằm trong bốn tướng “Thành, trụ, hoại, không”. Chư Phật, chư Bồ tát khi thị hiện vào đời thì các Ngài cũng phải chấp nhận sự Sanh, Lão, Bịnh, Tử ấy. Nhưng khác nhau ở chỗ, chúng sanh bị: “Sanh tử bì lao”, đau đớn khổ sở triền miên vì cái nhân “Đa dục vi khổ”. Còn chư Phật, chư Bồ tát “Sanh thuận tử an”, muốn thị hiện vào đời để cứu độ chúng sanh thì quý Ngài thị hiện. Khi mãn duyên thì các Ngài an nhiên thị tịch. Sống chết là thuận theo chân lý biến dịch tuần hoàn của vạn pháp, cho nên, cái an nhiên thị tịch của chư Phật gọi là “Nhập Niết-bàn”.

“Từng bước chân, từng hoa thơm cỏ lạ
Nở muôn màu, khắp vũ trụ bao la”.

Ngắm mình qua những giọt sương ấy, ta sẽ cảm thấy hạnh phúc hơn, bình yên hơn khi biết giá trị của cuộc sống. Đôi lúc phải chạm vào thì mới thấy được sự kỳ diệu của nó. Hãy đón nhận sự ấm áp của ánh ban mai, cái giá lạnh của những cơn gió mùa Đông, cảm nhận cuộc sống bằng cả trái tim mình. Cùng với hơi thở thật nhẹ nhàng, thật chậm, cảm giác thư thái bắt đầu lan tỏa khắp cơ thể, tôi đang tận hưởng sự kỳ dịu lan tỏa trong tôi, trong đất trời bao la. Vài cơn gió nhẹ thổi qua, những ngọn cây cũng nép mình theo gió, đâu đó có tiếng chim bồ câu gù trên mái nhà. Hạnh phúc đến từ những điều thật đơn giản.

“Thở ra vào, dùng tâm tư quán chiếu
Mới thấy đời, ôi thực sự đáng yêu”.

Chư Phật dạy rằng: “Nhứt thiết chúng sanh giai hữu Phật tánh”. Nghĩa là: “Tất cả chúng sanh đều có tánh Phật”. Nhưng chúng sanh vì vô minh che lấp không nhận ra Chơn Như, Phật tánh sẵn có của mình nên suốt ngày bị Thất tình, Lục dục làm điên đảo, chạy theo vọng tưởng, đua chen tiền tài danh vọng, nên bị xuống lên trong ba cõi, sáu đường. Nay được Chư Phật chỉ dạy cho chúng ta bằng mọi phương tiện quyền xảo, để dẫn dắt chúng sanh trở về với chơn tâm sáng suốt của chính mình.

Trong kinh Pháp Hoa Đức Phật ví dụ Chàng Cùng tử ở phẩm thứ tư, Cùng tử là đứa con bần cùng cơ cực, vì lý do bỏ Cha, bỏ Nhà, đi hoang trôi dạt xứ này, xứ khác để tìm cầu sự ăn mặc, qua những năm bôn ba khổ cực sau gặp lại người Cha, hưởng được gia tài mà xưa nay anh ta chưa từng nghĩ đến. Tất cả chúng sanh và Phật, xưa kia ở cùng một nguyên quán là:“Viên Giác Diệu Tâm Thanh Tịnh Như Lai”. Nhưng chúng sanh bất giác sống trái với Chơn tánh, cảm thọ sắc thân “nghiệp hệ”, thì Lục trần trở thành đối tượng hấp dẫn lôi cuốn. Từ đó, bỏ nhà Viên Giác xa Đấng Cha lành, thành đứa con hoang, làm chàng Cùng tử, không có một chút trí huệ, Cha lúc nào cũng nhớ con, tìm con, để giao hết gia tài quý báu của mình. Phật ra đời, không lúc nào xao lãng nguyện vọng truyền trao trọn vẹn cho chúng sanh cái “Tri kiến Phật”. Vì chúng sanh mà vào đời Ngũ trược này, độ sanh không biết mỏi mệt. Đức Phật chỉ rõ Ngũ uẩn là nguyên nhân để hình thành một con người và cũng nhờ nhiều yếu tố khác nữa, tuy chúng nằm trong định luật Vô thường, nhưng nó có cái thường hằng bất biến ở bên trong.

Như kinh Bát Nhã chúng ta tụng hàng ngày, Ngài Quán Tự Tại Bồ Tát hành thâm Bát Nhã, thấy Năm uẩn đều không, nên không bị các khổ nhiễu nhương não hại. Bởi vì “Sắc tức là không, không tức là sắc, thọ, tưởng, hành, thức cũng đều như vậy”. Tuy nhiên, trong cái không ấy, không phải không có hẳn, như lông rùa, sừng thỏ, đó thuộc về ngoan không. Còn ở đây trong cái Vô thường còn có cái Chơn thường bất biến đó là: “bất sanh, bất diệt, bất cấu, bất tịnh, bất tăng, bất giảm”. Chơn lý Đức Thế Tôn dạy: “Bất biến lại tuỳ duyên, tuỳ duyên mà bất biến là vậy. Ví như sóng và nước, chẳng phải một cũng chẳng phải hai, lìa sóng không có nước, lìa nước không tìm đâu ra sóng. Chơn không diệu hữu thật quá ư mầu nhiệm.

“Hạt sương rơi, ẩn mình trong lòng đất
Thân vô thường, thể tánh vẫn thường còn
Lời Thế Tôn là chân lý sắt son
Khuyên sanh chúng mau quay về Tánh Giác”.

Trung Sương